Κάνεις γυμναστική αλλά δεν χάνεις κιλά; Η ένταση της προπόνησης ίσως παίζει ρόλο
Αποφάσισες να φροντίσεις περισσότερο τον εαυτό σου. Βελτίωσες τη διατροφή σου, έβαλες τη γυμναστική στην καθημερινότητά σου και περίμενες ότι η ζυγαριά θα αρχίσει σταδιακά να δείχνει μικρότερο αριθμό. Ωστόσο, παρά την προσπάθεια, η απώλεια βάρους δεν έρχεται με τον ρυθμό που περίμενες ή μπορεί ακόμη και να βλέπεις τα κιλά σου να αυξάνονται.
Η άσκηση παραμένει βασικό κομμάτι ενός υγιεινού τρόπου ζωής και μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στον έλεγχο του σωματικού βάρους. Παρ’ όλα αυτά, μια μελέτη σε ζώα δείχνει ότι η υπερβολικά έντονη προπόνηση ενδέχεται, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να έχει διαφορετικό αποτέλεσμα από αυτό που φανταζόμαστε.
Όταν η έντονη προπόνηση αλλάζει την υπόλοιπη ημέρα σου
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Tsukuba εξέτασαν πώς επηρεάζει η ένταση της άσκησης τη συνολική ενεργειακή δαπάνη του οργανισμού. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Medicine & Science in Sports & Exercise και πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η άσκηση υψηλής έντασης μπορεί να μειώσει τη σωματική δραστηριότητα που ακολουθεί μετά την προπόνηση. Παράλληλα, οι ερευνητές κατέγραψαν πτώση στη θερμοκρασία του πυρήνα του σώματος. Οι δύο αυτές αλλαγές περιορίζουν την ενέργεια που καταναλώνει συνολικά ο οργανισμός μέσα στην ημέρα και μπορεί τελικά να επηρεάσουν την απώλεια βάρους.
Με απλά λόγια, μπορεί να καις αρκετές θερμίδες όσο γυμνάζεσαι, αλλά στη συνέχεια να κινείσαι λιγότερο χωρίς να το αντιλαμβάνεσαι. Έτσι, ένα μέρος του ενεργειακού οφέλους της προπόνησης ενδέχεται να χάνεται κατά τις ώρες που ακολουθούν.
Ο πιθανός ρόλος της ορμόνης του στρες
Οι επιστήμονες συνέδεσαν το φαινόμενο με πιθανές διαταραχές στον κιρκάδιο ρυθμό της κορτικοστερόνης, μιας ορμόνης του στρες που μελετάται στα ζώα.
Τα επίπεδα της συγκεκριμένης ορμόνης μειώνονται κατά τη διάρκεια του ύπνου και αυξάνονται μετά το ξύπνημα. Ο φυσιολογικός αυτός κύκλος σχετίζεται με τη ρύθμιση της σωματικής και της πνευματικής δραστηριότητας.
Οι ερευνητές υπέθεσαν ότι ακόμη και μία προπόνηση πολύ υψηλής έντασης μπορεί να επηρεάσει προσωρινά αυτόν τον ρυθμό. Η μεταβολή ενδέχεται να οδηγεί σε λιγότερη κίνηση μετά την άσκηση και σε χαμηλότερη παραγωγή θερμότητας από τον οργανισμό. Ως αποτέλεσμα, το σώμα καταναλώνει λιγότερη ενέργεια συνολικά, παρά την απαιτητική προπόνηση.
Τι έδειξε το πείραμα στα ποντίκια
Για τις ανάγκες της μελέτης, οι ερευνητές χώρισαν τα ποντίκια σε τρεις ομάδες. Η πρώτη ακολούθησε άσκηση υψηλής έντασης, η δεύτερη άσκηση μέτριας έντασης, ενώ η τρίτη δεν γυμνάστηκε και λειτούργησε ως ομάδα ελέγχου.
Στη συνέχεια, οι επιστήμονες παρακολούθησαν τη φυσική δραστηριότητα και τη θερμοκρασία του πυρήνα του σώματος των ζώων τόσο πριν όσο και μετά την άσκηση.
Στα ποντίκια που είχαν γυμναστεί με υψηλή ένταση, η κίνηση και η θερμοκρασία του σώματος μειώθηκαν αισθητά τις επόμενες ώρες. Η πρόσληψη τροφής δεν άλλαξε, όμως το σωματικό βάρος αυξήθηκε. Το εύρημα υποδηλώνει ότι η μειωμένη δραστηριότητα μετά την προπόνηση μπορεί να αντισταθμίσει μέρος της ενέργειας που καταναλώθηκε κατά τη διάρκειά της.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την απώλεια βάρους
Η μελέτη έγινε σε ζώα, επομένως τα αποτελέσματά της δεν μπορούν να μεταφερθούν αυτόματα στους ανθρώπους. Δείχνει, όμως, ότι η αποτελεσματικότητα μιας προπόνησης δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις θερμίδες που καίγονται όσο ασκείσαι.
Σημασία έχει επίσης το πόσο κινείσαι κατά τη διάρκεια της υπόλοιπης ημέρας, αν η προπόνηση σε αφήνει εξαντλημένη και κατά πόσο το πρόγραμμα άσκησης ταιριάζει στις αντοχές και στον τρόπο ζωής σου.
Η πολύ έντονη γυμναστική δεν αποτελεί απαραίτητα τον πιο γρήγορο δρόμο προς την απώλεια βάρους. Ένα ισορροπημένο πρόγραμμα, το οποίο μπορείς να ακολουθείς σταθερά χωρίς να εξαντλείσαι και χωρίς να περιορίζεις ασυναίσθητα την υπόλοιπη καθημερινή σου κίνηση, ίσως αποδειχθεί πιο αποτελεσματικό. Το ζητούμενο δεν είναι να φτάνεις κάθε φορά στα όριά σου, αλλά να παραμένεις δραστήρια συνολικά και να επιλέγεις μια ένταση που μπορείς πραγματικά να υποστηρίξεις σε βάθος χρόνου.