Μήπως δεν φταίει μόνο ο ύπνος που οι σημερινοί γονείς νιώθουν εξαντλημένοι;
Η εικόνα είναι γνώριμη…γονείς με καφέ στο χέρι, βλέμμα στο κενό και μια μόνιμη αίσθηση ότι λειτουργούν στο 20%. Συνήθως, ο βασικός «ένοχος» θεωρείται ο ύπνος. Ή μάλλον, η έλλειψή του. Μόνο που τα πράγματα ίσως δεν είναι τόσο απλά. Έρευνες δείχνουν ότι οι νέοι γονείς πράγματι χάνουν ύπνο, ειδικά τους πρώτους μήνες μετά τη γέννηση ενός παιδιού, όμως η διαφορά δεν είναι πάντα τόσο χαοτική όσο πιστεύουμε. Μελέτη στη Γερμανία έδειξε ότι οι μητέρες χάνουν περίπου μία ώρα ύπνου τη νύχτα τους πρώτους μήνες, ενώ οι πατέρες περίπου 20 λεπτά. Παράλληλα, η ποιότητα και η ικανοποίηση από τον ύπνο μπορεί να μην επανέλθουν πλήρως για αρκετά χρόνια.
Δεν είναι μόνο το πόσο κοιμάσαι
Το ενδιαφέρον είναι ότι οι γονείς μικρών παιδιών δεν κοιμούνται πάντα δραματικά λιγότερο από όσους δεν έχουν παιδιά. Άλλες μελέτες δείχνουν ότι οι γονείς ανηλίκων κοιμούνται λιγότερο από τους μη γονείς, αλλά η διαφορά δεν αρκεί πάντα για να εξηγήσει από μόνη της τη βαθιά εξάντληση που περιγράφουν.
Άρα, ίσως το πρόβλημα δεν είναι μόνο η ποσότητα του ύπνου. Είναι και το πώς ζούμε πριν κοιμηθούμε, αφού ξυπνήσουμε και σε όλο το ενδιάμεσο.
Το οκτάωρο που έγινε εμμονή
Στις σύγχρονες κοινωνίες έχουμε σχεδόν θεοποιήσει την ιδέα του τέλειου, αδιάκοπου ύπνου. Αν ξυπνήσεις δύο φορές μέσα στη νύχτα, θεωρείται αποτυχία. Αν δεν κοιμηθείς «σωστά», ξεκινάς τη μέρα με άγχος πριν καν σηκωθείς από το κρεβάτι.
Σε πιο παραδοσιακές κοινωνίες, οι νυχτερινές αφυπνίσεις δεν αντιμετωπίζονται πάντα ως πρόβλημα. Η διαφορά είναι τεράστια, γιατί εκεί η διακοπή του ύπνου δεν φορτώνεται με την ίδια ενοχή, ούτε έρχεται πάνω σε ένα πρόγραμμα γεμάτο deadlines, μετακινήσεις, δουλειά, ειδοποιήσεις και ατελείωτη νοητική πίεση.
Η μεγάλη απουσία λέγεται κοινότητα
Εδώ είναι μάλλον η πιο σκληρή αλήθεια. Οι γονείς σήμερα μεγαλώνουν παιδιά πολύ πιο μόνοι απ’ όσο θέλουμε να παραδεχτούμε. Για χιλιάδες χρόνια, η φροντίδα ενός παιδιού μοιραζόταν σε περισσότερα χέρια: γιαγιάδες, συγγενείς, μεγαλύτερα παιδιά, γείτονες, κοινότητα. Η έννοια του alloparenting, δηλαδή της φροντίδας από άτομα πέρα από τους βιολογικούς γονείς, θεωρείται βασικό στοιχείο σε πολλές τροφοσυλλεκτικές κοινωνίες.
Σήμερα, αντίθετα, δύο άνθρωποι, και πολλές φορές ένας, καλούνται να τα κάνουν όλα: να δουλέψουν, να μεγαλώσουν παιδιά, να κρατήσουν σπίτι, να είναι ψύχραιμοι, τρυφεροί, παραγωγικοί και διαθέσιμοι. Συγγνώμη, αλλά αυτό δεν είναι «φυσιολογική κούραση». Είναι σύστημα που έχει φορτώσει πάρα πολλά σε πολύ λίγους.
Η γονεϊκή εξάντληση δεν εξηγείται μόνο από τα ξενύχτια. Εξηγείται από την πίεση, την απομόνωση, την έλλειψη βοήθειας και τις παράλογες προσδοκίες που ζητούν από τους γονείς να λειτουργούν σαν να μην έχουν παιδιά.
Ίσως, λοιπόν, δεν χρειαζόμαστε μόνο καλύτερο ύπνο. Χρειαζόμαστε περισσότερη στήριξη, περισσότερη ευελιξία και λιγότερη υποκρισία γύρω από το τι σημαίνει πραγματικά να μεγαλώνεις ένα παιδί σήμερα.