Μήπως το σώμα μας γερνά πιο γρήγορα; Η πιθανή σύνδεση με τον καρκίνο πριν από τα 55
Οι διαγνώσεις καρκίνου σε ανθρώπους κάτω των 55 ετών αυξάνονται τα τελευταία χρόνια, δημιουργώντας έντονο προβληματισμό στους επιστήμονες. Η καθιστική ζωή, η παχυσαρκία, η κακή διατροφή και η έκθεση στη ρύπανση βρίσκονται εδώ και καιρό στο επίκεντρο της έρευνας. Μια νέα μελέτη, όμως, που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine, εξετάζει τι μπορεί να συνδέει όλους αυτούς τους παράγοντες. Σύμφωνα με τους ερευνητές, ο σύγχρονος τρόπος ζωής ενδέχεται να επιταχύνει τη βιολογική γήρανση του οργανισμού. Αυτή η πρόωρη φθορά φαίνεται να σχετίζεται με μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου σε νεότερη ηλικία.
Η ηλικία που γράφει η ταυτότητα δεν λέει όλη την αλήθεια
Η χρονολογική ηλικία μετρά απλώς τα χρόνια που έχουν περάσει από τη γέννησή μας. Η βιολογική ηλικία, αντίθετα, δείχνει σε ποια κατάσταση βρίσκονται πραγματικά τα κύτταρα, τα όργανα και οι βασικές λειτουργίες του σώματος.
Δύο άνθρωποι μπορεί να είναι συνομήλικοι, αλλά ο οργανισμός τους να έχει γεράσει με εντελώς διαφορετικό ρυθμό. Ο ένας μπορεί να εμφανίζει φυσιολογική λειτουργία για την ηλικία του, ενώ ο άλλος να παρουσιάζει μεγαλύτερη κυτταρική και οργανική φθορά. Ακριβώς αυτή τη διαφορά προσπάθησαν να καταγράψουν οι επιστήμονες.
Τι έδειξε η έρευνα σε περισσότερους από 154.000 ανθρώπους
Οι ερευνητές μελέτησαν στοιχεία από περισσότερους από 154.000 ενήλικες στο Ηνωμένο Βασίλειο και στη συνέχεια επιβεβαίωσαν τα αποτελέσματα σε μια δεύτερη ομάδα συμμετεχόντων στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Για να υπολογίσουν τη βιολογική ηλικία, εξέτασαν βιοδείκτες αίματος, μεταβολικές μετρήσεις και πρωτεΐνες που συνδέονται με τη λειτουργία διαφορετικών οργάνων. Έπειτα παρακολούθησαν την πορεία της υγείας των συμμετεχόντων και κατέγραψαν ποιοι εμφάνισαν καρκίνο πριν συμπληρώσουν τα 55 τους χρόνια.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι άνθρωποι με τους υψηλότερους δείκτες επιταχυνόμενης βιολογικής γήρανσης είχαν περίπου 15% μεγαλύτερη πιθανότητα να διαγνωστούν με καρκίνο πριν από αυτή την ηλικία.
Οι σημερινοί 40άρηδες φαίνεται να γερνούν ταχύτερα
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα αφορά τις νεότερες γενιές. Οι άνθρωποι που γεννήθηκαν σε πιο πρόσφατες δεκαετίες παρουσίαζαν υψηλότερους δείκτες βιολογικής γήρανσης από συνομηλίκους τους που είχαν γεννηθεί παλαιότερα. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ένας σημερινός 40χρονος μπορεί να είναι βιολογικά πιο «γερασμένος» από έναν 40χρονο προηγούμενων γενεών. Η διαφορά δεν αφορά μόνο την εξωτερική εμφάνιση ή το πόσο κουρασμένος αισθάνεται κάποιος. Αγγίζει τη λειτουργία των οργάνων, τον μεταβολισμό και τη συνολική κατάσταση των κυττάρων.
Τι μπορεί να επιταχύνει τη φθορά του οργανισμού
Η μελέτη δεν σχεδιάστηκε για να αποδείξει ποιος συγκεκριμένος παράγοντας ευθύνεται για την ταχύτερη βιολογική γήρανση. Οι επιστήμονες θεωρούν πιο πιθανό να λειτουργούν πολλοί επιβαρυντικοί παράγοντες μαζί και να συσσωρεύουν σταδιακά τη δράση τους. Η ανθυγιεινή διατροφή, η έλλειψη άσκησης, το χρόνιο στρες, η κακή ποιότητα ύπνου, η παχυσαρκία, η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ και η ατμοσφαιρική ρύπανση μπορούν να επιβαρύνουν τον οργανισμό με διαφορετικούς τρόπους.
Οι νεότερες γενιές πιθανόν εκτίθενται σε αρκετούς από αυτούς τους παράγοντες από μικρότερη ηλικία και για περισσότερα χρόνια. Αυτό θα μπορούσε να εξηγεί γιατί η βιολογική τους ηλικία φαίνεται να προχωρά ταχύτερα από τη χρονολογική.
Η μελέτη δείχνει σύνδεση, όχι άμεση αιτία
Τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν ότι η επιταχυνόμενη βιολογική γήρανση προκαλεί καρκίνο. Δείχνουν, όμως, μια σημαντική συσχέτιση και προσφέρουν έναν πιθανό μηχανισμό πίσω από την αύξηση των διαγνώσεων σε ανθρώπους κάτω των 55 ετών.
Οι επιστήμονες χρειάζονται περισσότερες έρευνες για να καταλάβουν ποιοι τύποι καρκίνου συνδέονται περισσότερο με αυτή τη διαδικασία και αν η επιβράδυνση της βιολογικής γήρανσης μπορεί πράγματι να μειώσει τον κίνδυνο.
Η βιολογική ηλικία μπορεί να επηρεαστεί
Το θετικό στοιχείο είναι ότι η βιολογική ηλικία δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τα γονίδια ή από παράγοντες που δεν μπορούμε να αλλάξουμε. Οι καθημερινές συνήθειες επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό τον τρόπο με τον οποίο γερνά το σώμα. Η ισορροπημένη διατροφή, η τακτική φυσική δραστηριότητα, ο ποιοτικός ύπνος και η σωστή διαχείριση του στρες βοηθούν τον οργανισμό να λειτουργεί καλύτερα. Το ίδιο ισχύει για την αποφυγή του καπνίσματος και τον περιορισμό του αλκοόλ.
Καμία συνήθεια δεν προσφέρει απόλυτη προστασία απέναντι στον καρκίνο. Ωστόσο, η συνολική φροντίδα της υγείας μπορεί να επιβραδύνει τη φθορά του οργανισμού και να περιορίσει παράγοντες που συνδέονται με σοβαρές ασθένειες. Η ηλικία που αναγράφεται στην ταυτότητά μας δεν αλλάζει. Ο τρόπος, όμως, με τον οποίο γερνά το σώμα μας δεν είναι εντελώς έξω από τον έλεγχό μας.