Ο σκύλος σου αναγνωρίζει τους κακούς; Τί λεει η επιστήμη!
Πριν από λίγες ημέρες γνωρίσαμε έναν άνθρωπο στη βόλτα και ο σκύλος σου κούνησε χαρούμενα την ουρά. Σήμερα συναντάτε κάποιον άλλο και, χωρίς προφανή λόγο, κοντοστέκεται, δείχνει ανήσυχος ή προσπαθεί να απομακρυνθεί. Πολλοί το αποδίδουν σε μια μυστηριώδη «έκτη αίσθηση», όμως η πραγματικότητα φαίνεται να είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα.
Οι σκύλοι δεν «βλέπουν» την κακή ενέργεια
Παρότι συχνά λέγεται πως οι σκύλοι μπορούν να καταλάβουν αν ένας άνθρωπος είναι κακός, η επιστήμη δίνει μια διαφορετική εξήγηση. Δεν πρόκειται για κάποια υπερφυσική ικανότητα, αλλά για ένα εντυπωσιακό σύνολο δεξιοτήτων που έχουν αναπτύξει μέσα από χιλιάδες χρόνια συμβίωσης με τον άνθρωπο. Όπως αναφέρει το κανάλι Tail Theory στο YouTube, βασιζόμενο και σε επιστημονικές μελέτες, μέσα σε μόλις δύο ή τρία δευτερόλεπτα ενεργοποιούνται πολλοί διαφορετικοί μηχανισμοί που μοιάζουν με ένστικτο, χωρίς όμως να είναι κάτι ανεξήγητο.
Παρατηρούν όσα εμείς αγνοούμε
Το πρώτο που κάνει ένας σκύλος είναι να εξετάσει τον τρόπο με τον οποίο κινείται ένας άνθρωπος. Δίνει σημασία στη στάση του σώματος, στον τρόπο που μεταφέρει το βάρος του καθώς περπατά, στην ένταση των χεριών, αλλά και στο αν πλησιάζει ήρεμα ή απότομα. Οι σκύλοι έχουν εξαιρετική ικανότητα να αναγνωρίζουν μοτίβα κίνησης. Έτσι, μπορούν εύκολα να αντιληφθούν αν κάποιος κινείται νευρικά, απρόβλεπτα ή με ένταση, σε αντίθεση με έναν άνθρωπο που εκπέμπει ηρεμία.
Την ίδια στιγμή, η όσφρησή τους συλλέγει πληροφορίες που είναι αδύνατο να αντιληφθεί ο άνθρωπος. Μεταβολές στη χημεία του σώματος, που σχετίζονται με το άγχος, τον φόβο ή την επιθετικότητα, απελευθερώνουν πτητικές οργανικές ενώσεις τις οποίες ο σκύλος μπορεί να ανιχνεύσει σχεδόν αμέσως.
Δεν παρατηρούν μόνο τον άλλον, αλλά και εσένα
Η αξιολόγηση δεν σταματά εκεί. Ο σκύλος προσέχει πώς σου μιλάει το άλλο άτομο, τον τόνο της φωνής του, τη στάση του σώματός του, αλλά και τη δική σου αντίδραση. Αν νιώσει ότι εσύ σφίγγεσαι ή δείχνεις αμήχανος, πιθανότατα θα το αντιληφθεί πριν ακόμη το καταλάβεις συνειδητά. Όλα αυτά συνδυάζονται μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα και δημιουργούν την εντύπωση ότι ο σκύλος «διαισθάνεται» τους ανθρώπους. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια εξαιρετικά γρήγορη επεξεργασία πληροφοριών.
Οι έρευνες δείχνουν ότι θυμούνται ποιος δεν βοήθησε
Οι επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι οι σκύλοι δεν αντιλαμβάνονται μόνο τους ανθρώπους που συμπεριφέρονται αρνητικά, αλλά και εκείνους που είναι ευγενικοί, ιδιαίτερα απέναντι στους ανθρώπους που αγαπούν. Ωστόσο, τα αποτελέσματα αποκάλυψαν κάτι ακόμη πιο ενδιαφέρον. Οι σκύλοι δεν φαίνεται να ανταμείβουν ιδιαίτερα τις καλές πράξεις. Αντίθετα, θυμούνται περισσότερο όσους αρνήθηκαν να βοηθήσουν. Οι ερευνητές περιγράφουν αυτή την τάση ως «προκατάληψη αρνητικότητας». Από εξελικτική σκοπιά, αυτό έχει λογική. Για έναν σκύλο, είναι πολύ πιο σημαντικό να αναγνωρίζει ποιον πρέπει να αποφεύγει, παρά να καταγράφει ποιος ήταν ευγενικός.
Μπορούν να ξεχωρίσουν ακόμη και την πρόθεση
Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα προήλθε από ερευνητική ομάδα του University of Vienna, η οποία θέλησε να εξετάσει αν οι σκύλοι μπορούν να διακρίνουν τη διαφορά ανάμεσα σε έναν άνθρωπο που κάνει ένα ειλικρινές λάθος και σε κάποιον που τους παραπλανεί σκόπιμα. Στη μελέτη συμμετείχαν 260 σκύλοι. Οι ερευνητές έκρυψαν μια λιχουδιά σε έναν από δύο κουβάδες και στη συνέχεια τη μετέφεραν στον άλλο. Σε μία περίπτωση, το άτομο που θα έδινε την υπόδειξη είχε δει τη μετακίνηση. Στην άλλη, δεν γνώριζε ότι η λιχουδιά είχε αλλάξει θέση.
Τα αποτελέσματα είχαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Όταν ο άνθρωπος έδειχνε εσκεμμένα τον λάθος κουβά, οι περισσότεροι σκύλοι αγνοούσαν την υπόδειξή του και κατευθύνονταν μόνοι τους στον σωστό. Αντίθετα, όταν το λάθος γινόταν επειδή το άτομο δεν γνώριζε την αλλαγή, οι σκύλοι ακολουθούσαν πολύ συχνότερα την οδηγία του.
Το συμπέρασμα των ερευνητών ήταν ότι οι σκύλοι δεν αξιολογούν μόνο τη συμπεριφορά ενός ανθρώπου, αλλά φαίνεται πως μπορούν να αντιληφθούν και την πρόθεση που κρύβεται πίσω από τις πράξεις του.