Τα πρώτα κρυολογήματα του σχολείου: Πότε είναι απλώς μια ίωση και πότε χρειάζεται παιδίατρος
Ο Σεπτέμβρης έχει έναν τρόπο να αλλάζει απότομα τους ρυθμούς μιας οικογένειας. Τα παιδιά επιστρέφουν στο σχολείο, οι δραστηριότητες ξαναρχίζουν, το πρόγραμμα γεμίζει και κάπου ανάμεσα στις τσάντες, στα ξυπνητήρια και στα απογευματινά μαθήματα εμφανίζονται ξανά η καταρροή, ο βήχας και τα πρώτα φτερνίσματα.
Δεν φταίει απαραίτητα η ξαφνική αλλαγή του καιρού ούτε η ζακέτα που έμεινε στο σπίτι ένα δροσερό πρωινό. Η επιστροφή στο σχολικό περιβάλλον σημαίνει πολύ περισσότερη επαφή με άλλα παιδιά και ενήλικες, περισσότερες ώρες σε κλειστούς χώρους και φυσικά περισσότερες ευκαιρίες για τη μετάδοση ιών. Παράλληλα, αλλάζουν οι ώρες ύπνου και αυξάνονται οι καθημερινές απαιτήσεις. Αυτή είναι ουσιαστικά η «προσαρμογή» του Σεπτεμβρίου.
Το σημαντικό για έναν γονιό δεν είναι να θεωρεί κάθε φτέρνισμα προειδοποίηση για κάτι σοβαρό. Είναι να γνωρίζει ποια συμπτώματα μπορεί να παρακολουθήσει στο σπίτι και ποια χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή.
Πώς δείχνει συνήθως ένα απλό κρυολόγημα
Στις περισσότερες περιπτώσεις, το κοινό κρυολόγημα δεν εμφανίζεται από τη μία στιγμή στην άλλη. Μπορεί να ξεκινήσει με ένα ελαφρύ γδάρσιμο στον λαιμό και να ακολουθήσουν μπούκωμα, καταρροή, φτέρνισμα και βήχας.
Το παιδί ίσως είναι πιο κουρασμένο, να έχει λιγότερη όρεξη ή να ζητά περισσότερη ξεκούραση. Ωστόσο, η γενικότερη εικόνα του έχει μεγαλύτερη σημασία από ένα μεμονωμένο σύμπτωμα. Ένα παιδί που πίνει υγρά, επικοινωνεί κανονικά, αναπνέει χωρίς δυσκολία και εξακολουθεί κατά διαστήματα να παίζει συνήθως δεν παρουσιάζει την εικόνα ενός σοβαρά άρρωστου παιδιού.
Ένα συνηθισμένο κρυολόγημα μπορεί να χρειαστεί μία έως δύο εβδομάδες για να υποχωρήσει. Ο βήχας μάλιστα δεν είναι ασυνήθιστο να παραμένει για μεγαλύτερο διάστημα. Εκείνο που θέλουμε να βλέπουμε είναι μια σταδιακή βελτίωση, ακόμη κι αν δεν εξαφανίζονται όλα τα συμπτώματα μέσα σε λίγες ημέρες.
Τι πραγματικά βοηθά όταν το παιδί είναι άρρωστο
Η φροντίδα ενός απλού κρυολογήματος δεν χρειάζεται ιδιαίτερα περίπλοκες κινήσεις. Τα συχνά υγρά, η ξεκούραση και ένας καλά αεριζόμενος χώρος αποτελούν βασικά κομμάτια της καθημερινής φροντίδας.
Για το μπούκωμα μπορεί να χρησιμοποιηθεί φυσιολογικός ορός, ενώ δεν υπάρχει λόγος να πιέζεις το παιδί να τελειώσει ένα ολόκληρο γεύμα όταν δεν έχει όρεξη. Για μερικές ημέρες, η σωστή ενυδάτωση έχει μεγαλύτερη σημασία.
Περισσότερη προσοχή χρειάζεται στα φάρμακα. Σκευάσματα για τον βήχα ή άλλα φάρμακα δεν είναι κατάλληλα για όλες τις ηλικίες και η δοσολογία πρέπει να ακολουθεί τις οδηγίες παιδιάτρου ή φαρμακοποιού.
Το ίδιο ισχύει και για τα αντιβιοτικά. Ένα κοινό κρυολόγημα προκαλείται από ιούς και δεν θεραπεύεται με αντιβίωση. Ακόμη και οι κίτρινες ή πράσινες ρινικές εκκρίσεις δεν αποτελούν από μόνες τους λόγο για τη χορήγησή της.
Πότε η εικόνα αλλάζει και χρειάζεται παιδίατρος
Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες δεν αρκεί απλώς να περιμένεις να περάσουν τα συμπτώματα. Επικοινώνησε με τον παιδίατρο όταν ο πυρετός συνεχίζεται για περισσότερες από τρεις ημέρες, όταν το παιδί χειροτερεύει αντί να παρουσιάζει βελτίωση ή όταν περίπου δέκα ημέρες μετά την έναρξη του κρυολογήματος η κατάσταση παραμένει ουσιαστικά ίδια.
Ακόμη μεγαλύτερη σημασία έχουν συμπτώματα όπως δυσκολία στην αναπνοή, πολύ γρήγορη αναπνοή, πόνος στο στήθος ή ασυνήθιστα έντονη υπνηλία και νωθρότητα. Αν το παιδί δεν ανταποκρίνεται και δεν συμπεριφέρεται όπως συνήθως, η συνολική εικόνα αξίζει πάντα προσοχή.
Το ίδιο ισχύει όταν υπάρχουν ενδείξεις αφυδάτωσης. Πολύ λίγα ούρα, στεγνό στόμα, απουσία δακρύων ή αδυναμία να πιει και να κρατήσει υγρά δεν είναι συμπτώματα που αγνοούμε περιμένοντας απλώς να περάσουν.
Σε βρέφη, όπως και σε παιδιά με χρόνια προβλήματα υγείας ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό, η επικοινωνία με τον γιατρό πρέπει να γίνεται νωρίτερα, καθώς η αξιολόγηση δεν ακολουθεί πάντα τους ίδιους κανόνες.
Το πρώτο συνάχι του φθινοπώρου δεν σημαίνει αδύναμο ανοσοποιητικό
Όταν ένα παιδί αρχίζει να αρρωσταίνει λίγο μετά το άνοιγμα των σχολείων, είναι εύκολο ο γονιός να αναρωτηθεί μήπως το ανοσοποιητικό του είναι αδύναμο ή μήπως θα μπορούσε να είχε κάνει κάτι περισσότερο για να το προστατεύσει.
Στην πραγματικότητα, η εξήγηση είναι συχνά πολύ πιο απλή. Τα παιδιά περνούν ξανά πολλές ώρες μαζί, μοιράζονται χώρους και αγγίζουν καθημερινά δεκάδες κοινόχρηστες επιφάνειες και αντικείμενα. Οι ιώσεις επομένως βρίσκουν πολύ περισσότερες ευκαιρίες να μεταδοθούν.
Το συχνό πλύσιμο των χεριών, ο επαρκής ύπνος, η αποφυγή κοινών ποτηριών και η παραμονή στο σπίτι όταν το παιδί έχει πυρετό ή αισθάνεται πραγματικά άρρωστο μπορούν να μειώσουν τη μετάδοση. Κανένα μέτρο όμως δεν μπορεί να δημιουργήσει ένα απόλυτα προστατευμένο περιβάλλον γύρω από ένα παιδί.
Αυτό που έχει μεγαλύτερη αξία είναι να παρατηρείς την εξέλιξη της κατάστασής του. Να μην μετατρέπεις κάθε μικρό βήχα σε αιτία πανικού, αλλά ταυτόχρονα να μην προσπερνάς μια εικόνα που επιδεινώνεται. Η ψυχραιμία δεν σημαίνει αδιαφορία. Σημαίνει ότι ξέρεις τι χρειάζεται απλή φροντίδα και πότε πρέπει να ζητήσεις βοήθεια.