Το χιούμορ στη σχέση δεν είναι πάντα αθώο: Πότε σας ενώνει και πότε κρύβει όσα δεν λέτε
Υπάρχουν ζευγάρια που μπορούν να συνεννοηθούν μόνο με ένα βλέμμα. Ένα αστείο που κανείς άλλος δεν καταλαβαίνει, μια ατάκα που έχει αποκτήσει εντελώς διαφορετικό νόημα μέσα στα χρόνια ή ένα βίντεο που στέλνεται ακριβώς τη σωστή στιγμή. Το χιούμορ μέσα σε μια σχέση μπορεί πράγματι να γίνει ένας μικρός ιδιωτικός κόσμος για δύο. Δεν αφορά μόνο το αν έχετε παρόμοια αίσθηση του αστείου. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνείτε, χαλαρώνετε και θυμίζετε ο ένας στον άλλον ότι βρίσκεστε στην ίδια πλευρά.
Μόνο που το χιούμορ έχει και μια δεύτερη όψη. Κάποιες φορές χρησιμοποιούμε ένα αστείο για να πούμε κάτι που δεν τολμάμε να εκφράσουμε ευθέως. Άλλες φορές μετατρέπουμε ένα παράπονο σε ειρωνεία, έναν θυμό σε πείραγμα ή μια ανασφάλεια σε σαρκασμό. Και τότε το γέλιο δεν λειτουργεί πλέον σαν σύνδεση. Μπορεί να γίνει ένας πολύ βολικός τρόπος για να αποφεύγουμε μια πραγματική συζήτηση.
Το γέλιο μπορεί πραγματικά να σας φέρει πιο κοντά
Όταν υπάρχει κοινό χιούμορ, δημιουργείται ένα ιδιαίτερο είδος οικειότητας. Δεν χρειάζεται πάντα να αναλύεις τι σκέφτεσαι, γιατί ο άλλος σε καταλαβαίνει σχεδόν αυτόματα. Μπορεί να βρίσκεστε σε ένα οικογενειακό τραπέζι, να ακούγεται μια αδιάκριτη ερώτηση και ένα βλέμμα μεταξύ σας να αρκεί για να ξέρετε ακριβώς τι σκέφτεται ο άλλος.
Αυτό το είδος χιούμορ δημιουργεί συναισθηματική ασφάλεια. Βοηθά ένα ζευγάρι να αντιμετωπίζει τις μικρές δυσκολίες χωρίς κάθε πρόβλημα να μετατρέπεται σε κρίση. Ακόμη και μέσα σε έναν καβγά μια σωστή ατάκα μπορεί να χαμηλώσει την ένταση και να θυμίσει στους δύο ανθρώπους ότι δεν είναι αντίπαλοι. Υπάρχει όμως μια βασική προϋπόθεση. Να γελούν και οι δύο. Γιατί όταν ο ένας διασκεδάζει και ο άλλος απλώς προσπαθεί να μη δείξει ότι πληγώθηκε, το χιούμορ έχει ήδη χάσει τον ρόλο του.
Όταν το «αστείο» είναι στην πραγματικότητα παράπονο
Το χιούμορ γίνεται πολύ πιο περίπλοκο όταν χρησιμοποιείται για να ειπωθούν πράγματα που κανονικά θα απαιτούσαν μια δύσκολη συζήτηση. Μπορεί, για παράδειγμα, να πεις γελώντας ότι ο σύντροφός σου «θυμήθηκε επιτέλους να βοηθήσει» ή να κάνεις ένα πείραγμα για κάποιο πρόσωπο που σου προκαλεί ζήλια.
Έτσι νιώθεις ότι έχεις εκφράσει αυτό που σε ενοχλεί χωρίς να χρειαστεί να παραδεχτείς ότι είσαι θυμωμένη, ζηλεύεις ή αισθάνεσαι παραμελημένη. Και αν ο άλλος αντιδράσει, υπάρχει πάντα η εύκολη απάντηση, «πλάκα έκανα». Μόνο που το παράπονο έχει ήδη ακουστεί.
Όταν αυτό επαναλαμβάνεται, η ειρωνεία μπορεί να μετατραπεί σε έναν έμμεσο τρόπο επίθεσης. Αντί να πεις «με ενοχλεί που δεν με βοηθάς όσο χρειάζομαι», πετάς μια αιχμηρή ατάκα. Αντί να παραδεχτείς «ζηλεύω και θα ήθελα να με καθησυχάσεις», κάνεις ένα σχόλιο που υποτίθεται ότι είναι αστείο.
Αν το ίδιο θέμα εμφανίζεται ξανά και ξανά μέσα στα αστεία σας, πιθανότατα αξίζει να κοιτάξεις λίγο πιο προσεκτικά τι βρίσκεται από κάτω. Μερικά αστεία επαναλαμβάνονται επειδή επαναλαμβάνεται και το παράπονο που τα γεννά.
Δεν είναι πείραγμα αν ο άλλος πληγώνεται
Υπάρχει επίσης μια αρκετά απλή αλήθεια που συχνά ξεχνάμε. Δεν αρκεί να θεωρείς εσύ ένα αστείο ακίνδυνο. Σημασία έχει και το πώς νιώθει εκείνος που το ακούει.
Τα σχόλια για το σώμα, την εμφάνιση, την οικογένεια, την καριέρα ή μια προσωπική ανασφάλεια μπορεί να μοιάζουν αθώα σε εκείνον που τα κάνει, αλλά να αγγίζουν ένα πολύ ευαίσθητο σημείο στον άλλον. Και αν ο σύντροφός σου σου δείξει ότι ένα συγκεκριμένο αστείο τον ενοχλεί, το ζητούμενο δεν είναι να του εξηγήσεις ότι «δεν καταλαβαίνει από χιούμορ». Το ζητούμενο είναι να σεβαστείς το όριό του.
Ακόμη μεγαλύτερη προσοχή χρειάζεται όταν το πείραγμα γίνεται μπροστά σε φίλους, συγγενείς ή συναδέλφους. Κάτι που μέσα στο σπίτι ίσως περνούσε εύκολα μπορεί μπροστά σε τρίτους να δημιουργήσει αμηχανία ή να εκθέσει κάτι που ο άλλος θεωρεί προσωπικό.
Το υγιές πείραγμα δεν αφήνει κάποιον να αναρωτιέται μετά αν έπρεπε να γελάσει. Δεν χρειάζεται κανείς να προσποιείται ότι διασκεδάζει μόνο και μόνο για να μη θεωρηθεί υπερβολικός.
Η πρόθεση δεν ακυρώνει το αποτέλεσμα
Φυσικά, όλοι μπορούμε να κάνουμε μια άστοχη πλάκα. Το πρόβλημα δεν βρίσκεται σε ένα λάθος αστείο, αλλά στον τρόπο με τον οποίο αντιδρούμε όταν καταλάβουμε ότι ξεπεράσαμε ένα όριο.
Το «δεν το εννοούσα έτσι» μπορεί να εξηγεί την πρόθεσή σου, αλλά δεν αλλάζει απαραίτητα τον τρόπο με τον οποίο ένιωσε ο άλλος. Μερικές φορές ένα απλό «συγγνώμη, δεν ήθελα να σε πληγώσω» έχει πολύ μεγαλύτερη αξία από μια μεγάλη επιχειρηματολογία σχετικά με το γιατί το αστείο δεν έπρεπε να τον ενοχλήσει.
Η συναισθηματική ωριμότητα μέσα σε μια σχέση φαίνεται και από αυτή τη μικρή λεπτομέρεια. Από το αν μπορείς να ακούσεις ότι κάτι πλήγωσε τον άνθρωπό σου χωρίς να το μετατρέψεις σε μάχη για το ποιος έχει δίκιο.
Το χιούμορ δεν χρειάζεται να εξαφανιστεί από τις δύσκολες κουβέντες
Δεν σημαίνει ότι κάθε σοβαρό θέμα πρέπει να συζητιέται με αυστηρότητα και βαριά ατμόσφαιρα. Το χιούμορ μπορεί να υπάρχει ακόμη και μέσα σε δύσκολες στιγμές και συχνά είναι αυτό που κάνει μια συζήτηση πιο ανθρώπινη. Η διαφορά βρίσκεται στο αν το χρησιμοποιείς για να ανοίξεις τη συζήτηση ή για να την αποφύγεις.
Μπορείς να γελάσεις με τον εαυτό σου και ταυτόχρονα να παραδεχτείς ότι κάτι σε πείραξε. Μπορείς να κάνεις ένα αστείο και μετά να ρωτήσεις τον σύντροφό σου αν τον ενόχλησε. Μπορείς επίσης να δεχτείς ότι ένα πείραγμα που για εσένα ήταν ασήμαντο για εκείνον δεν ήταν καθόλου.
Γιατί η πραγματική οικειότητα δεν σημαίνει ότι πρέπει να αντέχετε τα πάντα ο ένας από τον άλλον. Σημαίνει ότι έχετε αρκετή ασφάλεια ώστε να μπορείτε να πείτε πότε κάτι σας έκανε να γελάσετε και πότε σας πλήγωσε.
Και ίσως αυτό να είναι τελικά το πιο όμορφο είδος χιούμορ μέσα σε μια σχέση. Εκείνο που δεν χρησιμοποιείται για να κρύψει όσα νιώθετε, αλλά σας κάνει να αισθάνεστε αρκετά κοντά ώστε να μπορείτε να τα πείτε.