People pleaser: 10 φράσεις που αποκαλύπτουν ότι ξεχνάς τον εαυτό σου για χάρη των άλλων
Σε όλους αρέσει να νιώθουμε αποδεκτοί και αγαπητοί. Η ανάγκη να ανήκουμε κάπου και να δημιουργούμε ουσιαστικούς δεσμούς αποτελεί βασικό κομμάτι της ανθρώπινης φύσης. Το πρόβλημα αρχίζει όταν, στην προσπάθειά μας να διατηρήσουμε τις ισορροπίες, θυσιάζουμε συστηματικά όσα πραγματικά θέλουμε και αισθανόμαστε.
Ίσως έχεις συμφωνήσει με κάτι που δεν σε εξέφραζε, μόνο και μόνο για να αποφύγεις μια ένταση. Ίσως έχεις ζητήσει συγγνώμη χωρίς να έχεις κάνει κάτι λάθος ή έχεις καταπιεί μια ανάγκη σου για να μη θεωρηθείς δύσκολη ή απαιτητική. Αυτές οι συμπεριφορές χαρακτηρίζουν συχνά τους people pleasers, δηλαδή τους ανθρώπους που προσπαθούν διαρκώς να ευχαριστούν τους γύρω τους.
Το λεγόμενο «σύνδρομο του καλού παιδιού» δεν εμφανίζεται πάντα με εντυπωσιακό τρόπο. Αντίθετα, κρύβεται μέσα σε καθημερινές, ευγενικές και κοινωνικά αποδεκτές εκφράσεις. Όταν όμως αυτές οι εκφράσεις επαναλαμβάνονται συνεχώς, μπορεί να δείχνουν ότι η ανάγκη σου να σε εγκρίνουν οι άλλοι έχει αρχίσει να υπερισχύει της δικής σου φωνής.
1. «Δεν έχω πρόβλημα ό,τι θέλεις εσύ»
Η διάθεση για συμβιβασμό είναι χρήσιμη σε κάθε σχέση. Όταν όμως αφήνεις μονίμως τον άλλο να αποφασίζει, δεν είσαι απλώς διαλλακτική. Αποφεύγεις να δηλώσεις τι θέλεις.
Με τον καιρό, αυτή η στάση στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα τόσο στους άλλους όσο και σε εσένα. Οι επιθυμίες σου μπορούν πάντα να περιμένουν.
2. «Συγγνώμη, απλώς προσπαθούσα να βοηθήσω»
Η φράση αυτή ακούγεται συχνά όταν κάποιος δεν ανταποκρίνεται θετικά στη βοήθεια που του προσφέρεις. Ωστόσο, η καλή πρόθεση δεν σημαίνει ότι ο άλλος ζήτησε παρέμβαση ή συμβουλή.
Μερικές φορές ο άνθρωπος απέναντί σου δεν χρειάζεται λύσεις. Χρειάζεται απλώς χώρο για να μιλήσει και κάποιον που θα τον ακούσει χωρίς να αναλάβει αμέσως να διορθώσει την κατάσταση.
3. «Μάλλον το σκέφτομαι υπερβολικά, αλλά…»
Πριν ακόμη εκφράσεις τη σκέψη ή την ανησυχία σου, σπεύδεις να μειώσεις τη σημασία της. Είναι σαν να προειδοποιείς τον συνομιλητή σου ότι όσα ακολουθούν μπορεί να μην αξίζουν ιδιαίτερη προσοχή.
Στην πραγματικότητα, δεν χρειάζεται να απολογείσαι επειδή παρατήρησες κάτι, επειδή προβληματίστηκες ή επειδή θέλεις να μιλήσεις. Η άποψή σου δεν αποκτά αξία μόνο όταν οι άλλοι συμφωνούν μαζί της.
4. «Κανένα πρόβλημα αν δεν γίνεται»
Σε ένα μήνυμα ή ένα επαγγελματικό email, αυτή η έκφραση μπορεί να λειτουργήσει ως ένδειξη ευγένειας. Όταν όμως συνοδεύει σχεδόν κάθε αίτημά σου, ίσως προσπαθείς να το ακυρώσεις πριν καν λάβεις απάντηση.
Πίσω της κρύβεται συχνά ο φόβος ότι ο άλλος θα σε θεωρήσει πιεστική. Έτσι, ζητάς κάτι και ταυτόχρονα δηλώνεις ότι δεν πειράζει αν αγνοηθεί.
5. «Είμαι καλά, αλήθεια»
Δεν σημαίνει πάντα ότι είσαι πραγματικά καλά. Μπορεί να σημαίνει ότι δεν θέλεις να στενοχωρήσεις κανέναν, ότι φοβάσαι μήπως κουράσεις τους άλλους ή ότι δεν έχεις μάθει να ζητάς συναισθηματική υποστήριξη.
Ωστόσο, τα συναισθήματα που δεν εκφράζονται δεν εξαφανίζονται. Παραμένουν και συχνά επιστρέφουν με τη μορφή θυμού, απογοήτευσης, εξάντλησης ή απόστασης.
6. «Απλώς θέλω όλοι να τα πηγαίνουν καλά μεταξύ τους»
Η επιθυμία για ηρεμία και καλές σχέσεις δεν είναι προβληματική. Γίνεται όμως παγίδα όταν αναλαμβάνεις να διατηρείς την ειρήνη με οποιοδήποτε κόστος.
Δεν είναι δική σου ευθύνη να αποτρέπεις κάθε σύγκρουση. Ούτε χρειάζεται να αποσιωπάς όσα σε ενοχλούν για να παραμένουν όλοι γύρω σου ευχαριστημένοι. Η προσωρινή ησυχία δεν σημαίνει πάντα πραγματική αρμονία.
7. «Φταίω εγώ μόνο»
Η ανάληψη ευθύνης δείχνει ωριμότητα, αρκεί να αφορά πράγματι το δικό σου μερίδιο. Όταν φορτώνεσαι ολόκληρη την ευθύνη μιας κατάστασης, επιτρέπεις στους άλλους να αποφεύγουν τη δική τους.
Αυτό που αρχικά μοιάζει με γενναιότητα ή αξιοπιστία μπορεί να εξελιχθεί σε μια επικίνδυνη συνήθεια. Εσύ απολογείσαι και οι υπόλοιποι μαθαίνουν ότι δεν χρειάζεται να λογοδοτούν.
8. «Έπρεπε να το είχα προβλέψει»
Κανείς δεν μπορεί να προβλέπει κάθε αντίδραση, δυσκολία ή ανατροπή. Η συγκεκριμένη φράση δεν εκφράζει πάντα υγιή αυτοκριτική. Συχνά αποτελεί μια μορφή αυτοτιμωρίας.
Κατηγορείς πρώτη τον εαυτό σου, ώστε να προλάβεις την πιθανή αποδοκιμασία των άλλων. Με αυτόν τον τρόπο προσπαθείς να ελέγξεις την απόρριψη, πληγώνοντας όμως εσύ η ίδια τον εαυτό σου.
9. «Δεν ήθελα να σε ενοχλήσω»
Οι people pleasers δυσκολεύονται συχνά να ζητήσουν βοήθεια, ακόμη και όταν τη χρειάζονται πραγματικά. Περιμένουν μέχρι να φτάσουν στα όριά τους, επειδή φοβούνται ότι θα γίνουν βάρος.
Το να χρειάζεσαι στήριξη δεν σε κάνει ενοχλητική. Οι άνθρωποι που ενδιαφέρονται για εσένα δεν μπορούν να καταλάβουν τι συμβαίνει όταν επιμένεις να κρύβεις τις ανάγκες σου.
10. «Αν εσύ είσαι χαρούμενη/ος, τότε κι εγώ είμαι»
Μέσα σε μια σχέση είναι φυσικό να θέλεις να βλέπεις τον άνθρωπό σου ευτυχισμένο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η δική σου χαρά πρέπει να εξαρτάται αποκλειστικά από τη δική του.
Όταν χτίζεις ολόκληρη τη συναισθηματική σου ισορροπία πάνω στις διαθέσεις και στις επιλογές κάποιου άλλου, σταδιακά χάνεις την προσωπική σου κατεύθυνση. Και αν εκείνος αλλάξει, απομακρυνθεί ή πάψει να χρειάζεται όσα του προσφέρεις, μένεις χωρίς δικό σου σημείο αναφοράς.
Η ευγένεια δεν απαιτεί να μικραίνεις
Ο τρόπος που μιλάμε φανερώνει πολλά για το πώς αντιλαμβανόμαστε τη θέση μας στις σχέσεις. Μια φράση από μόνη της δεν αρκεί για να χαρακτηρίσει κάποιον people pleaser. Όταν όμως οι ίδιες εκφράσεις επαναλαμβάνονται και συνοδεύονται από φόβο σύγκρουσης, ενοχές και δυσκολία στα όρια, τότε χρειάζονται προσοχή.
Δεν χρειάζεται να γίνεις απότομη για να πάψεις να ευχαριστείς τους πάντες. Χρειάζεται να σταματήσεις να αντιμετωπίζεις κάθε προσωπική σου ανάγκη σαν πιθανή ενόχληση.
Οι ουσιαστικές σχέσεις δεν στηρίζονται στη μόνιμη υποχώρηση. Στηρίζονται στην ειλικρίνεια, στον αμοιβαίο σεβασμό και στη δυνατότητα να υπάρχεις μέσα σε αυτές χωρίς να εγκαταλείπεις τον εαυτό σου.
Την επόμενη φορά που θα ετοιμαστείς να συμφωνήσεις μόνο και μόνο για να μη δυσαρεστήσεις κάποιον, κάνε μια μικρή παύση. Αναρωτήσου τι θα έλεγες αν δεν φοβόσουν την αντίδρασή του.
Ύστερα πες το καθαρά, ήρεμα και με σεβασμό. Η φωνή σου δεν αποτελεί πρόβλημα που πρέπει να περιορίσεις. Είναι ο τρόπος σου να είσαι πραγματικά παρούσα.