NASA: Ψάχνει τρόπο να… μαγειρεύει στον Άρη και δίνει 750.000 δολάρια
Η NASA ψάχνει ανθρώπους που θα λύσουν ίσως το πιο… καθημερινό αλλά και πιο δύσκολο πρόβλημα του μέλλοντος στο Διάστημα. Τι θα τρώνε οι αστροναύτες όταν βρεθούν μήνες ή και χρόνια μακριά από τη Γη; Μέσα από τον νέο παγκόσμιο διαγωνισμό Deep Space Food Challenge: Mars to Table, η NASA προσφέρει συνολικά 750.000 δολάρια σε ομάδες που μπορούν να σκεφτούν έξυπνους τρόπους παραγωγής τροφής για τον Άρη και τη Σελήνη. Φυσικά, δεν μιλάμε απλώς για αφυδατωμένες σούπες και «διαστημικά snacks».
Το φαγητό στο Διάστημα δεν είναι τόσο απλή υπόθεση
Όσο ο άνθρωπος απομακρύνεται από τη Γη, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να κουβαλά μαζί του ό,τι χρειάζεται. Σε μια αποστολή στον Άρη, που μπορεί να κρατήσει πάνω από δύο χρόνια, ο ανεφοδιασμός δεν είναι κάτι που γίνεται εύκολα. Η απόσταση είναι τεράστια και κάθε επιπλέον κιλό κοστίζει ακριβά. Μέχρι σήμερα, οι περισσότερες διαστημικές αποστολές βασίζονται σε έτοιμα πακέτα τροφίμων που στέλνονται από τη Γη. Όμως αυτό δεν μπορεί να λειτουργήσει για πάντα. Κάποια στιγμή, οι αστροναύτες θα πρέπει να παράγουν μόνοι τους την τροφή τους. Και εκεί αρχίζουν τα δύσκολα.
Ο Άρης δεν είναι ακριβώς… φιλόξενος
Στον Άρη δεν υπάρχει η πολυτέλεια της σπατάλης. Το νερό είναι περιορισμένο, οι θερμοκρασίες ακραίες και η ακτινοβολία πολύ υψηλή. Ακόμη και η ατμόσφαιρα είναι εντελώς διαφορετική από αυτή της Γης. Γι’ αυτό η NASA δεν ζητά απλώς μια ιδέα για καλλιέργεια φυτών. Αναζητά ολοκληρωμένα συστήματα που θα μπορούν να παράγουν κανονικά γεύματα με όσο το δυνατόν λιγότερους πόρους.
Η υδροπονία, η αεροπονία, η βιοτεχνολογία και ακόμη και η τρισδιάστατη εκτύπωση τροφίμων βρίσκονται ήδη στο τραπέζι. Το ζητούμενο, όμως, είναι κάτι πιο ουσιαστικό: ένα σύστημα που να λειτουργεί πραγματικά σε ένα αφιλόξενο περιβάλλον και να μπορεί να στηρίξει ανθρώπους για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Τίποτα δεν πρέπει να πηγαίνει χαμένο
Ένα βασικό κομμάτι του διαγωνισμού είναι η ιδέα της πλήρους ανακύκλωσης. Η NASA θέλει συστήματα που θα επαναχρησιμοποιούν όσο περισσότερους πόρους γίνεται. Με απλά λόγια, τα οργανικά απόβλητα ίσως μετατρέπονται ξανά σε θρεπτικά συστατικά για νέες καλλιέργειες, ενώ το νερό θα πρέπει να ανακυκλώνεται συνεχώς μέσα στο ίδιο σύστημα. Ακούγεται λίγο σαν science fiction, αλλά στην πραγματικότητα χωρίς αυτή τη λογική μια μόνιμη βάση στον Άρη δύσκολα μπορεί να επιβιώσει.
Δεν αρκεί μόνο να χορτάσεις
Η NASA δίνει μεγάλη σημασία και σε κάτι που συχνά ξεχνάμε όταν μιλάμε για το Διάστημα: την ψυχολογία. Όταν άνθρωποι ζουν απομονωμένοι για μήνες μέσα σε μικρούς χώρους, το φαγητό παίζει πολύ μεγαλύτερο ρόλο απ’ όσο νομίζουμε. Η γεύση, η ποικιλία και η αίσθηση ενός «κανονικού» γεύματος μπορούν να επηρεάσουν την ψυχολογία και την καθημερινότητά τους. Κανείς δεν θέλει να περάσει δύο χρόνια τρώγοντας το ίδιο άνοστο πράγμα μέσα σε ένα μεταλλικό habitat εκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά από τη Γη.
Οι λύσεις ίσως βοηθήσουν και τη Γη
Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτές οι τεχνολογίες δεν αφορούν μόνο το Διάστημα. Συστήματα παραγωγής τροφής με ελάχιστο νερό και περιορισμένους πόρους θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και εδώ, στη Γη. Σε απομονωμένες περιοχές, σε μέρη με ακραίες συνθήκες ή ακόμη και σε μεγάλες πόλεις όπου οι αλυσίδες εφοδιασμού γίνονται όλο και πιο ευάλωτες, τέτοιες λύσεις ίσως αποδειχθούν πολύ πιο χρήσιμες απ’ όσο φανταζόμαστε σήμερα.
Κάπως έτσι, ένα project που ξεκινά με στόχο τον Άρη μπορεί τελικά να επιστρέψει ως λύση για προβλήματα της καθημερινότητάς μας.