Πώς ο καθημερινός θόρυβος επηρεάζει τον οργανισμό μας
Αν βγούμε από έναν κινηματογράφο στο φως της ημέρας, τα μάτια μας χρειάζονται λίγο χρόνο για να προσαρμοστούν. Με παρόμοιο τρόπο, συχνά συνηθίζουμε τους ήχους που μας περιβάλλουν. Η κίνηση, οι εργασίες στον δρόμο, η δυνατή μουσική και οι γεμάτοι χώροι μπορεί αρχικά να μας ενοχλούν. Όταν όμως τους ακούμε καθημερινά, σταματάμε να τους προσέχουμε. Το ότι ένας ήχος μάς φαίνεται φυσιολογικός δεν σημαίνει ότι είναι και ακίνδυνος. Ο περιβαλλοντικός θόρυβος μπορεί να επηρεάσει την υγεία μας με τρόπους που ξεπερνούν την ακοή.
Η επίδραση του θορύβου φτάνει πέρα από τα αυτιά
Οι πολύ δυνατοί ήχοι μπορούν να τραυματίσουν τα ευαίσθητα αισθητηριακά κύτταρα του έσω αυτιού και να προκαλέσουν μόνιμη απώλεια ακοής. Μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε εμβοές, δηλαδή σε βουητό ή κουδούνισμα που ακούμε χωρίς να υπάρχει εξωτερικός ήχος.
Παράλληλα, ο θόρυβος που διαρκεί για μεγάλο διάστημα μπορεί να λειτουργήσει ως στρεσογόνος παράγοντας. Ενεργοποιεί συστήματα του οργανισμού που σχετίζονται με την αντίδραση στο στρες και ενδέχεται να επηρεάσει τον καρδιακό ρυθμό, την αρτηριακή πίεση και άλλες λειτουργίες.
Ο θόρυβος μπορεί ακόμη να διαταράξει τον ύπνο. Αυτό μπορεί να συμβεί ακόμη κι όταν δεν ξυπνάμε εντελώς, αφού ο οργανισμός ενδέχεται να αντιδράσει στους ήχους μέσα στη νύχτα.
Όταν η έκθεση συνεχίζεται για μήνες ή χρόνια, οι επιδράσεις μπορεί να συσσωρευτούν. Μελέτες έχουν συνδέσει τη μακροχρόνια έκθεση στον θόρυβο της κυκλοφορίας με υψηλότερο κίνδυνο υπέρτασης, στεφανιαίας νόσου, εγκεφαλικού επεισοδίου και διαβήτη τύπου 2.
Ο κίνδυνος εξαρτάται από την ένταση και τη διάρκεια
Δεν αρκεί να σκεφτούμε πόσο δυνατός είναι ένας ήχος. Ρόλο παίζουν επίσης ο χρόνος έκθεσης και η απόσταση από την πηγή. Ένας απότομος, πολύ δυνατός ήχος μπορεί να βλάψει την ακοή γρήγορα, ιδιαίτερα όταν βρισκόμαστε κοντά του. Αντίθετα, η δυνατή μουσική ή η χρήση ηλεκτρικών εργαλείων μπορεί να επιβαρύνει την ακοή σταδιακά.
Σημασία έχει και το σύνολο της ημέρας. Η κίνηση στον δρόμο το πρωί, η προπόνηση σε έναν θορυβώδη χώρο και μια συναυλία το βράδυ προστίθενται στην ίδια συνολική έκθεση.
Μικρές κινήσεις που μειώνουν την έκθεση
Δεν μπορούμε να αποφεύγουμε κάθε ήχο, μπορούμε όμως να περιορίζουμε την έκθεσή μας όπου γίνεται. Χαμηλώνουμε την ένταση στα ακουστικά και, όταν θέλουμε να περιορίσουμε τους εξωτερικούς ήχους, προτιμάμε ακουστικά με ακύρωση θορύβου από το να δυναμώνουμε τη μουσική.
Σε συναυλίες και αθλητικές διοργανώσεις, στεκόμαστε μακριά από τα ηχεία και κάνουμε διαλείμματα σε πιο ήσυχα σημεία. Όταν χρησιμοποιούμε ηλεκτρικά εργαλεία ή θορυβώδη μηχανήματα, φοράμε προστασία ακοής από την αρχή. Δεν περιμένουμε να μας ενοχλήσει ο ήχος για να την αναζητήσουμε.
Στο σπίτι, πιο αθόρυβες συσκευές και εργαλεία μπορούν επίσης να μειώσουν μέρος του καθημερινού θορύβου.
Η ηχορύπανση είναι και ζήτημα δημόσιας υγείας
Οι ατομικές επιλογές βοηθούν, αλλά δεν αρκούν για να αντιμετωπίσουν την ηχορύπανση. Ένα παιδί δεν μπορεί να μετακινήσει τον δρόμο έξω από το υπνοδωμάτιό του, ενώ ένας εργαζόμενος δεν έχει πάντα τη δυνατότητα να απομακρυνθεί από ένα θορυβώδες περιβάλλον.
Γι’ αυτό η αντιμετώπιση του θορύβου αφορά και τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουμε τις πόλεις και τα κτίρια, τις μεταφορές και τους χώρους εργασίας, καθώς και την ανάπτυξη πιο αθόρυβου εξοπλισμού. Μπορεί να έχουμε πάψει να προσέχουμε τους ήχους γύρω μας, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι το σώμα μας έχει πάψει να «ακούει».