Πόσες φορές πρέπει να κάνει κακά ένα νεογέννητο; Τι είναι φυσιολογικό και πότε χρειάζεται προσοχή
Αν έχεις μόλις γυρίσει σπίτι με ένα νεογέννητο, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να παρατηρείς την πάνα του με περισσότερη προσοχή απ’ όσο φανταζόσουν ποτέ. Πόσες φορές έκανε κακά σήμερα; Είναι φυσιολογικό αυτό το χρώμα; Γιατί χθες έκανε τέσσερις φορές και σήμερα μόνο μία;
Η σύντομη απάντηση είναι ότι δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος αριθμός που πρέπει να πετυχαίνει κάθε μωρό καθημερινά. Η συχνότητα των κενώσεων αλλάζει ανάλογα με την ηλικία του μωρού, το αν θηλάζει ή πίνει γάλα φόρμουλας και φυσικά τον δικό του οργανισμό. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η συνολική εικόνα του μωρού, η υφή των κοπράνων, η σίτισή του, οι βρεγμένες πάνες και η αύξηση του βάρους του.
Οι πρώτες ημέρες είναι διαφορετικές
Τα πρώτα κακά του μωρού ονομάζονται μηκώνιο. Είναι πολύ σκούρα πράσινα ή σχεδόν μαύρα, κολλώδη και αρκετά παχύρρευστα. Είναι απολύτως φυσιολογικά και μέσα στις επόμενες ημέρες αρχίζουν σταδιακά να γίνονται πιο ανοιχτά.
Τα περισσότερα υγιή τελειόμηνα μωρά αποβάλλουν μηκώνιο μέσα στο πρώτο 24ωρο. Αν ένα νεογέννητο δεν έχει κάνει καθόλου κακά μέσα στις πρώτες 48 ώρες της ζωής του, χρειάζεται αξιολόγηση από παιδίατρο, καθώς σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να υπάρχει πρόβλημα στη λειτουργία του εντέρου.
Καθώς περνούν οι ημέρες και αυξάνεται η ποσότητα γάλακτος που παίρνει το μωρό, τα κόπρανα αλλάζουν χρώμα και υφή. Αυτή η αλλαγή αποτελεί επίσης μια χρήσιμη ένδειξη ότι το μωρό τρέφεται.
Αν το μωρό θηλάζει
Τα μωρά που θηλάζουν μπορεί να κάνουν κακά πολύ συχνά τις πρώτες εβδομάδες, ακόμη και μετά από κάθε γεύμα. Αυτό συμβαίνει επειδή το γέμισμα του στομάχου ενεργοποιεί φυσιολογικά το έντερο.
Σύμφωνα με την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής, τις πρώτες δύο ημέρες ένα καλά σιτισμένο θηλάζον νεογέννητο συνήθως έχει μία ή δύο κενώσεις την ημέρα. Την τρίτη και τέταρτη ημέρα τα κόπρανα αρχίζουν να αλλάζουν από μαύρα σε πρασινωπά και κιτρινωπά. Από περίπου την πέμπτη έως την έβδομη ημέρα πολλά μωρά έχουν τουλάχιστον τρεις με τέσσερις κενώσεις την ημέρα, ενώ κάποια κάνουν κακά σχεδόν σε κάθε θηλασμό.
Το NHS αναφέρει επίσης ότι ένα μωρό ηλικίας από τεσσάρων ημερών έως έξι εβδομάδων που θηλάζει καλά συνήθως κάνει τουλάχιστον δύο κίτρινες κενώσεις την ημέρα.
Τα κακά του θηλαζόμενου μωρού είναι συνήθως κίτρινα σαν μουστάρδα, αρκετά μαλακά ή ακόμη και υδαρή, με μικρούς κόκκους. Αυτή η εμφάνιση μπορεί να μοιάζει με διάρροια στα μάτια ενός νέου γονιού, αλλά τις περισσότερες φορές είναι απολύτως φυσιολογική.
Τι συμβαίνει με το γάλα φόρμουλας
Στα μωρά που τρέφονται με φόρμουλα, οι κενώσεις είναι συνήθως λίγο λιγότερο συχνές και τα κόπρανα πιο πηχτά. Μπορεί να έχουν κίτρινο, καφέ ή πράσινο χρώμα και υφή που θυμίζει μαλακή πάστα.
Την πρώτη εβδομάδα ένα μωρό που πίνει φόρμουλα μπορεί να κάνει από μία έως αρκετές κενώσεις μέσα στην ημέρα. Στη συνέχεια η συχνότητα συνήθως μειώνεται. Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής σημειώνει ότι τα μωρά που πίνουν φόρμουλα συνήθως κάνουν τουλάχιστον μία κένωση την ημέρα, αν και ορισμένα μπορεί να περάσουν μία ή δύο ημέρες χωρίς κακά.
Επομένως, το γεγονός ότι το μωρό της φίλης σου κάνει τέσσερις φορές την ημέρα και το δικό σου μία δεν σημαίνει από μόνο του ότι κάτι δεν πάει καλά.
Το σφίξιμο δεν σημαίνει πάντα δυσκοιλιότητα
Ένα από τα πράγματα που τρομάζουν συχνά τους νέους γονείς είναι να βλέπουν το μωρό να κοκκινίζει, να σφίγγεται, να γκρινιάζει ή να μαζεύει τα ποδαράκια του πριν κάνει κακά.
Στα νεογέννητα αυτό μπορεί να είναι απολύτως φυσιολογικό. Ακόμη μαθαίνουν να συντονίζουν τους κοιλιακούς μυς με τη χαλάρωση του πυελικού εδάφους. Αν τελικά τα κόπρανα βγαίνουν μαλακά, το σφίξιμο από μόνο του δεν σημαίνει απαραίτητα δυσκοιλιότητα.
Περισσότερο μας προβληματίζουν τα πολύ σκληρά, στεγνά κόπρανα, ειδικά όταν η κένωση προκαλεί εμφανή πόνο.
Και αν δεν κάνει κακά κάθε μέρα;
Εδώ χρειάζεται να κοιτάξουμε την ηλικία. Στις πρώτες εβδομάδες ζωής, ιδιαίτερα όταν ένα μωρό θηλάζει αποκλειστικά, οι πολύ αραιές κενώσεις μπορεί να σημαίνουν ότι δεν παίρνει αρκετό γάλα. Γι’ αυτό το NHS συστήνει επικοινωνία με επαγγελματία υγείας όταν ένα θηλάζον μωρό ηλικίας τεσσάρων ημερών έως έξι εβδομάδων δεν έχει κάνει κακά για 24 έως 48 ώρες.
Αργότερα όμως η εικόνα αλλάζει. Από περίπου τον πρώτο μήνα και μετά, ορισμένα αποκλειστικά θηλάζοντα μωρά μπορεί να κάνουν κακά ακόμη και μία φορά κάθε αρκετές ημέρες χωρίς να έχουν δυσκοιλιότητα, αρκεί τα κόπρανα να παραμένουν μαλακά, το μωρό να τρώει καλά και να παίρνει κανονικά βάρος.
Πότε χρειάζεται να μιλήσεις με τον παιδίατρο
Επικοινώνησε με τον παιδίατρο αν το μωρό δεν έχει αποβάλει μηκώνιο μέσα στις πρώτες 48 ώρες, αν οι κενώσεις μειωθούν σημαντικά τις πρώτες εβδομάδες μαζί με μειωμένη πρόσληψη γάλακτος ή λιγότερες βρεγμένες πάνες, αν τα κόπρανα είναι σταθερά πολύ σκληρά ή αν το μωρό έχει πρησμένη κοιλιά, εμετούς, δυσκολία στο φαγητό ή δείχνει άρρωστο.
Προσοχή χρειάζεται επίσης στο χρώμα. Μετά τις πρώτες κενώσεις με μηκώνιο, μαύρα κόπρανα, λευκά ή πολύ ανοιχτόχρωμα κόπρανα και εμφανές αίμα στην πάνα χρειάζονται επικοινωνία με τον παιδίατρο. Από την άλλη, το κίτρινο, το καφέ και ακόμη και το πράσινο μπορούν να είναι απολύτως φυσιολογικά χρώματα.
Τελικά, ποιος είναι ο «σωστός» αριθμός;
Δεν υπάρχει ένας. Ένα νεογέννητο μπορεί να κάνει κακά μετά από πολλά γεύματα μέσα στην ίδια ημέρα, ενώ ένα άλλο μπορεί να έχει σαφώς λιγότερες κενώσεις και να είναι εξίσου υγιές.
Η πάνα είναι ένα χρήσιμο μικρό παράθυρο στην υγεία του μωρού, αλλά δεν χρειάζεται να μετατραπεί σε καθημερινό τεστ. Τις πρώτες εβδομάδες κοιτάμε μαζί τη συχνότητα των κενώσεων, την υφή και το χρώμα τους, τις βρεγμένες πάνες, το πόσο καλά τρώει το μωρό και το αν παίρνει βάρος. Αυτή η συνολική εικόνα λέει πολύ περισσότερα από έναν αριθμό.