Body Worlds: Η έκθεση με τα πραγματικά ανθρώπινα σώματα που προκαλεί αντιδράσεις
Μια νέα έκθεση με τίτλο Body Worlds: The Anatomy of Happiness ανοίγει στο Λονδίνο την Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου και έχει ήδη προκαλέσει συζητήσεις. Ο λόγος δεν είναι μόνο τα θέματα που παρουσιάζει, αλλά και τα ερωτήματα γύρω από τη συναίνεση των ανθρώπων που δώρισαν τα σώματά τους.
Η έκθεση περιλαμβάνει πραγματικά ανθρώπινα σώματα και όργανα, τα οποία έχουν διατηρηθεί με τη μέθοδο της πλαστινοποίησης. Η τεχνική αυτή αναπτύχθηκε από τον Γερμανό ανατόμο Γκούντερ φον Χάγκενς και επιτρέπει τη διατήρηση των σωμάτων για πολλά χρόνια.
Τα εκθέματα παρουσιάζονται σε διαφορετικές στάσεις. Σε ορισμένα οι άνθρωποι φαίνονται να αθλούνται, ενώ κάποια άλλα δείχνουν ακόμη και σεξουαλικές στάσεις. Αυτή η επιλογή έχει κάνει αρκετούς να αναρωτηθούν αν οι δωρητές γνώριζαν πραγματικά όλους τους πιθανούς τρόπους με τους οποίους θα παρουσιάζονταν τα σώματά τους.
Τι θέλει να δείξει η έκθεση
Οι διοργανωτές αναφέρουν ότι η έκθεση εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στην ευτυχία, την υγεία, την άσκηση, το στρες, τις ασθένειες και τη γήρανση. Παράλληλα, δείχνει πώς τα θετικά και τα αρνητικά συναισθήματα μπορούν να επηρεάσουν το ανθρώπινο σώμα.
Σύμφωνα με τους ίδιους, όλα τα σώματα δωρίστηκαν ειδικά για να υποβληθούν σε πλαστινοποίηση. Η διαδικασία είναι ιδιαίτερα χρονοβόρα, καθώς για κάθε έκθεμα μπορεί να χρειαστούν περίπου 1.500 ώρες εργασίας και έως και δώδεκα μήνες.
Τα ερωτήματα για τη συναίνεση
Η Τζόις Ελ-Χαντάντ, κλινική ανατόμος και λέκτορας Ανατομίας και Ιστολογίας στο Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας, θέτει σημαντικά ερωτήματα σχετικά με τη συναίνεση.
Όπως εξηγεί, το γεγονός ότι κάποιος υπέγραψε ένα έντυπο δωρεάς δεν σημαίνει απαραίτητα ότι γνώριζε κάθε πιθανή χρήση του σώματός του. Δεν είναι σαφές αν όλοι οι δωρητές ήξεραν ότι θα μπορούσαν να παρουσιαστούν σε συγκεκριμένες στάσεις ή σε ένα περιβάλλον που θα προκαλούσε τόσο έντονες αντιδράσεις.
Η ίδια υποστηρίζει επίσης ότι, χωρίς πληροφορίες για τη ζωή και την προσωπικότητα των ανθρώπων που βλέπουν οι επισκέπτες, μπορεί να δημιουργούνται αυθαίρετες υποθέσεις. Τα σώματα παρουσιάζονται χωρίς το προσωπικό τους ιστορικό και μετατρέπονται εύκολα σε απλά εκθέματα.
Εκατομμύρια επισκέπτες
Η Body Worlds έχει παρουσιαστεί σε περισσότερες από 175 πόλεις και, σύμφωνα με τους διοργανωτές, την έχουν επισκεφθεί πάνω από 58 εκατομμύρια άνθρωποι.
Το πρόγραμμα δωρεάς σώματος της έκθεσης έχει πλέον φτάσει σε πλήρη χωρητικότητα. Τα σχετικά έντυπα προβλέπουν τη χρήση των σωμάτων για εκπαιδευτικούς, ερευνητικούς και εκθεσιακούς σκοπούς.
Παρόλα αυτά, η γραπτή συναίνεση δεν σταματά τη συζήτηση. Η αξιοπρέπεια, ο σεβασμός και η διαφάνεια παραμένουν βασικά ζητήματα, ειδικά όταν πρόκειται για ανθρώπινα σώματα που δεν μπορούν πλέον να εκφράσουν τη δική τους άποψη.
Για κάποιους επισκέπτες, η έκθεση είναι ένας ενδιαφέρων τρόπος να γνωρίσουν καλύτερα το ανθρώπινο σώμα. Για άλλους, είναι ενοχλητική και ανατριχιαστική. Σε κάθε περίπτωση, το Body Worlds δεν αφήνει εύκολα κανέναν αδιάφορο. Δίπλα στην επιστημονική γνώση, φέρνει στο προσκήνιο ένα δύσκολο ερώτημα: τι σημαίνει πραγματικός σεβασμός σε ένα σώμα μετά τον θάνατο;
