Ikigai: Η ιαπωνική φιλοσοφία που έκανε εκατομμύρια ανθρώπους να δουν αλλιώς τη ζωή
Oρισμένες λέξεις δεν χωρούν εύκολα σε μια απλή μετάφραση. Κουβαλούν μια ολόκληρη κοσμοθεωρία, έναν τρόπο να βλέπεις την καθημερινότητα και να δίνεις νόημα στις μικρές και μεγάλες στιγμές. Μία από αυτές είναι το ikigai, μια ιαπωνική έννοια που τα τελευταία χρόνια έχει αποκτήσει φανατικούς υποστηρικτές σε κάθε γωνιά του κόσμου. Περισσότερο από μια τάση αυτοβελτίωσης, το ikigai συνδέεται με την αναζήτηση αυτού που κάνει τη ζωή να αξίζει. Είναι ο λόγος που κάνει κάποιον να σηκώνεται το πρωί με διάθεση, περιέργεια και προσμονή για όσα θα φέρει η νέα ημέρα.
Όταν το νόημα κρύβεται στις μικρές χαρές
Το ikigai δεν έχει την ίδια μορφή για όλους. Για κάποιον μπορεί να είναι η οικογένειά του, για κάποιον άλλο η δουλειά, η ζωγραφική, ο εθελοντισμός ή ακόμη και μια απλή καθημερινή συνήθεια που προσφέρει χαρά και πληρότητα. Η ουσία της φιλοσοφίας αυτής βρίσκεται στην ιδέα ότι η ευτυχία δεν εξαρτάται απαραίτητα από μεγάλες επιτυχίες ή εντυπωσιακά επιτεύγματα. Συχνά κρύβεται σε πράγματα που θεωρούμε δεδομένα.
Το βιβλίο που σύστησε το ikigai στον κόσμο
Η έννοια έγινε ευρύτερα γνωστή χάρη στο βιβλίο «Ikigai: The Japanese Secret to a Long and Happy Life» των Héctor Garcia και Francesc Miralles. Από το 2016, όταν κυκλοφόρησε για πρώτη φορά, μεταφράστηκε σε περισσότερες από 60 γλώσσες και ξεπέρασε τα τρία εκατομμύρια αντίτυπα. Ο Héctor Garcia έχει εξηγήσει πολλές φορές ότι το προσωπικό μας ikigai μπορεί να λειτουργήσει σαν σημείο αναφοράς ακόμη και στις πιο δύσκολες περιόδους της ζωής. Σύμφωνα με τον ίδιο, πολλοί αναγνώστες τού έχουν περιγράψει πως η γνωριμία με αυτή τη φιλοσοφία άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες και επαναπροσδιόρισε τις προτεραιότητές τους.
Το χωριό των αιωνόβιων κατοίκων
Κατά τη διάρκεια της έρευνάς του, ο συγγραφέας επισκέφθηκε το Ογκίμι της Οκινάουα, μια περιοχή που έχει γίνει γνωστή διεθνώς για τον μεγάλο αριθμό ανθρώπων που ξεπερνούν τα εκατό χρόνια ζωής. Συνομιλώντας με περισσότερους από εκατό ηλικιωμένους, διαπίστωσε ότι οι περισσότεροι είχαν κάτι κοινό. Όλοι είχαν έναν λόγο που τους έκανε να χαίρονται την καθημερινότητά τους.
Άλλοι ασχολούνταν με τον κήπο τους, άλλοι με τη μουσική, τη ζωγραφική ή τις παρέες τους. Κανείς δεν είχε αποσυρθεί πραγματικά από τη ζωή. Η δημιουργικότητα, η προσφορά και η επαφή με τους ανθρώπους συνέχιζαν να αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς τους. Παράλληλα, οι στενές κοινωνικές σχέσεις φαίνεται να παίζουν καθοριστικό ρόλο. Οι κάτοικοι περνούν χρόνο μαζί, γιορτάζουν, τραγουδούν και στηρίζουν ο ένας τον άλλον, γεγονός που συμβάλλει τόσο στη συναισθηματική όσο και στη σωματική ευεξία.
Όσα δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες
Η ιδέα του ikigai δεν στηρίζεται μόνο στην παράδοση. Διάφορες μελέτες στην Ιαπωνία έχουν δείξει ότι πολλοί άνθρωποι άνω των 70 ετών εξακολουθούν να εργάζονται ή να συμμετέχουν ενεργά σε χόμπι και κοινωνικές δραστηριότητες. Παράλληλα, έρευνες έχουν δείξει ότι όσοι συνεχίζουν να εργάζονται επειδή βρίσκουν προσωπική ικανοποίηση σε αυτό που κάνουν εμφανίζουν καλύτερη λειτουργική κατάσταση σε σχέση με όσους εργάζονται αποκλειστικά για οικονομικούς λόγους. Δεν είναι τυχαίο ότι η ιαπωνική κοινωνία ενθαρρύνει τη συμμετοχή των μεγαλύτερων ηλικιακά ανθρώπων στην καθημερινή ζωή, θεωρώντας ότι η αίσθηση σκοπού αποτελεί βασικό στοιχείο της υγιούς γήρανσης.
Ένα μήνυμα που αφορά όλες τις ηλικίες
Η αναζήτηση του προσωπικού μας ikigai δεν αφορά μόνο τους ηλικιωμένους. Σε μια εποχή όπου το άγχος, η αβεβαιότητα και η μοναξιά επηρεάζουν ολοένα και περισσότερους ανθρώπους, η ανάγκη να ανακαλύψουμε τι μας γεμίζει αποκτά μεγαλύτερη σημασία. Γι’ αυτό και ο Héctor Garcia δημιούργησε το βιβλίο «Ikigai for Teens», απευθυνόμενο στους νέους που αναζητούν τον δικό τους δρόμο και τα πράγματα που τους εμπνέουν πραγματικά. Το ikigai δεν υπόσχεται μια ζωή χωρίς δυσκολίες ή προβλήματα. Υπενθυμίζει όμως κάτι απλό και ταυτόχρονα πολύ σημαντικό. Ότι όλοι έχουμε ανάγκη από έναν λόγο που θα μας κάνει να προχωράμε, να δημιουργούμε και να απολαμβάνουμε όσα έχουν αληθινή αξία.