Πώς να εξηγήσεις στα παιδιά τι γιορτάζουμε την 28η Οκτωβρίου με απλά λόγια
Κάθε χρόνο, στις 28 Οκτωβρίου, τα σχολεία γεμίζουν με ελληνικές σημαίες, τα παιδιά ετοιμάζονται για την παρέλαση και ακούμε παντού τη λέξη «ΟΧΙ». Τι σημαίνει όμως πραγματικά αυτή η ημέρα; Και κυρίως, πώς μπορούμε να εξηγήσουμε σε ένα μικρό παιδί τι συνέβη το 1940, χωρίς να το μπερδέψουμε με δύσκολες ιστορικές πληροφορίες ή να το τρομάξουμε με ιστορίες πολέμου; Η απάντηση είναι πιο απλή απ’ όσο νομίζουμε. Χρειάζονται λίγα λόγια, ειλικρίνεια και παραδείγματα που μπορεί να καταλάβει.
Τι έγινε την 28η Οκτωβρίου του 1940;
Μπορούμε να ξεκινήσουμε λέγοντας στο παιδί μια μικρή ιστορία. «Πριν από πολλά χρόνια, το 1940, έγινε κάτι πολύ σημαντικό για την Ελλάδα. Εκείνη την εποχή, πολλές χώρες βρίσκονταν σε πόλεμο. Η Ιταλία, που είχε έναν ηγέτη ο οποίος ήθελε να κατακτήσει άλλες χώρες, ζήτησε να μπουν οι στρατιώτες της στην Ελλάδα και να πάρουν τον έλεγχο σημαντικών σημείων της. Η Ελλάδα όμως αρνήθηκε. Είπε ένα μεγάλο ΟΧΙ, γιατί ήθελε να παραμείνει ελεύθερη. Τότε ο ιταλικός στρατός επιτέθηκε και οι Έλληνες χρειάστηκε να υπερασπιστούν την πατρίδα τους».
Αυτή είναι η βασική ιστορία πίσω από την επέτειο. Η άρνηση εκφράστηκε από τον τότε πρωθυπουργό, Ιωάννη Μεταξά, απέναντι στο τελεσίγραφο της φασιστικής Ιταλίας, τα ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου 1940. Δεν είπε κυριολεκτικά τη λέξη «ΟΧΙ», όμως αυτή έμεινε στην ιστορία ως σύμβολο της ελληνικής αντίστασης.
Εξήγησέ του γιατί γιορτάζουμε ένα «ΟΧΙ»
Για ένα μικρό παιδί, η έννοια της εθνικής ανεξαρτησίας μπορεί να μοιάζει αρκετά δύσκολη. Μπορούμε όμως να τη συνδέσουμε με κάτι που ήδη γνωρίζει.
Εξήγησέ του πως, όπως κάθε άνθρωπος θέλει να νιώθει ασφαλής και να μπορεί να αποφασίζει για τη ζωή του, έτσι και οι λαοί θέλουν να ζουν ελεύθεροι στη χώρα τους.
Το σημαντικό είναι να καταλάβει ότι η 28η Οκτωβρίου δεν είναι μια γιορτή για τον πόλεμο. Είναι μια ημέρα που θυμόμαστε τους ανθρώπους που αγωνίστηκαν, τις δυσκολίες που πέρασαν και την αξία της ελευθερίας.

Μίλησέ του για τον πόλεμο χωρίς να το φοβίσεις
Τα παιδιά έχουν απορίες και πολλές φορές κάνουν ερωτήσεις που δεν περιμένουμε. Μπορεί να ρωτήσουν γιατί πολεμούσαν οι άνθρωποι, αν πέθαναν στρατιώτες ή αν μπορεί να συμβεί ξανά κάτι παρόμοιο.
Δεν χρειάζεται να κρύψουμε την αλήθεια, αλλά ούτε και να δώσουμε περισσότερες λεπτομέρειες από όσες μπορούν να διαχειριστούν. Μπορούμε να εξηγήσουμε ότι ο πόλεμος φέρνει φόβο, στενοχώρια και μεγάλες δυσκολίες στους ανθρώπους. Γι’ αυτό είναι τόσο σημαντικό οι χώρες να προσπαθούν να λύνουν τις διαφορές τους ειρηνικά.
Παράλληλα, καλό είναι να αποφεύγουμε χαρακτηρισμούς που παρουσιάζουν όλους τους ανθρώπους μιας χώρας ως κακούς. Άλλο οι αποφάσεις μιας κυβέρνησης και άλλο οι πολίτες της.
Γιατί κάνουμε παρέλαση και κρατάμε σημαίες;
Αυτή είναι ίσως μία από τις πιο συνηθισμένες ερωτήσεις των μικρών παιδιών. Μπορούμε να τους πούμε ότι η παρέλαση είναι ένας τρόπος να τιμήσουμε όσους αγωνίστηκαν για την ελευθερία της Ελλάδας και να θυμηθούμε ένα σημαντικό γεγονός της ιστορίας μας.
Η ελληνική σημαία, από την άλλη, είναι ένα σύμβολο της χώρας μας. Όταν τα παιδιά την κρατούν στην παρέλαση, συμμετέχουν σε μια εκδήλωση μνήμης και τιμής. Δεν χρειάζεται να αποστηθίσουν δύσκολες ιστορικές πληροφορίες για να καταλάβουν το νόημα της ημέρας.
Κάνε την ιστορία πιο ενδιαφέρουσα μέσα από το παιχνίδι
Τα μικρά παιδιά μαθαίνουν ευκολότερα όταν συνδυάζουν την πληροφορία με κάτι δημιουργικό. Μπορείτε να ζωγραφίσετε μαζί μια ελληνική σημαία, να φτιάξετε μια μικρή κατασκευή με γαλανόλευκα χαρτόνια ή να ξεφυλλίσετε ένα παιδικό βιβλίο για την 28η Οκτωβρίου.
Μια ακόμη όμορφη ιδέα είναι να δείτε παλιές φωτογραφίες και να συζητήσετε πώς ζούσαν οι άνθρωποι εκείνη την εποχή. Αν υπάρχει κάποιος παππούς ή γιαγιά που γνωρίζει οικογενειακές ιστορίες από τα χρόνια του πολέμου, μπορείτε να τον ακούσετε μαζί. Έτσι, η ιστορία αποκτά πρόσωπα και γίνεται κάτι περισσότερο από μια σχολική γιορτή.
Το σημαντικότερο μήνυμα που αξίζει να κρατήσει ένα παιδί
Η 28η Οκτωβρίου είναι μια ευκαιρία να μιλήσουμε στα παιδιά για το θάρρος, την αλληλεγγύη, την ελευθερία και την ειρήνη. Δεν χρειάζεται να γνωρίζουν όλες τις ημερομηνίες, τα ονόματα ή τις μάχες, ιδιαίτερα όταν βρίσκονται ακόμα στο νηπιαγωγείο.
Αυτό που έχει σημασία είναι να καταλάβουν ότι οι άνθρωποι του παρελθόντος πέρασαν δύσκολες στιγμές για να υπερασπιστούν την πατρίδα τους και ότι σήμερα έχουμε την ευθύνη να σεβόμαστε την ελευθερία και τα δικαιώματα όλων.
Και αν στο τέλος της κουβέντας το παιδί καταλάβει πως η ειρήνη είναι πολύτιμη και πως κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να στερεί την ελευθερία του άλλου, τότε έχουμε καταφέρει να του εξηγήσουμε κάτι πολύ πιο σημαντικό από μια ιστορική επέτειο.

