Κατάθλιψη στους άντρες: Συνήθως εκφράζεται με θυμό!
Η κατάθλιψη δεν έχει πάντα την εικόνα που περιμένουμε. Κάποιος μπορεί να μην κλαίει ούτε να μιλά για θλίψη, αλλά να αποσύρεται, να χάνει το ενδιαφέρον του για όσα αγαπούσε ή να θυμώνει πιο εύκολα. Στους άντρες, ο θυμός και η ευερεθιστότητα μπορεί να γίνουν πιο ορατά από τη στενοχώρια, όμως κανένα σύμπτωμα από μόνο του δεν αρκεί για να δείξει ότι κάποιος έχει κατάθλιψη. National Institute of Mental Health (NIMH)
Πώς μπορεί να εκδηλωθεί
Σε άρθρο του Men’s Health, ψυχοθεραπευτές περιγράφουν πως ένας άντρας που βιώνει κατάθλιψη μπορεί να ξεσπά συχνότερα, να δείχνει έντονη ανυπομονησία ή να αντιδρά με θυμό σε καταστάσεις που παλιότερα διαχειριζόταν πιο ήρεμα. Μερικοί στρέφονται επίσης στο αλκοόλ ή σε δραστηριότητες με έντονη αδρεναλίνη. Το Εθνικό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας των ΗΠΑ αναφέρει τον θυμό, την ευερεθιστότητα και την επιθετικότητα ανάμεσα στα συμπτώματα που μπορεί να εμφανίσουν άντρες με προβλήματα ψυχικής υγείας. National Institute of Mental Health (NIMH)
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε άντρας που θυμώνει έχει κατάθλιψη ή ότι οι γυναίκες δεν εμφανίζουν ευερεθιστότητα. Τα συμπτώματα διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Η παρατεταμένη θλίψη, η απώλεια ενδιαφέροντος, η εξάντληση, οι αλλαγές στον ύπνο και η δυσκολία συγκέντρωσης μπορεί να εμφανιστούν ανεξάρτητα από το φύλο. Η κατάθλιψη χρειάζεται αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας, ιδίως όταν τα συμπτώματα επιμένουν και δυσκολεύουν την καθημερινότητα. National Institute of Mental Health (NIMH)
Κάποιες φορές, η δυσκολία φαίνεται μέσα από την προσπάθεια να αποφύγει κανείς όσα νιώθει. Το πολύωρο gaming, η συνεχής παρακολούθηση αγώνων, η υπερβολική δουλειά ή η έντονη ενασχόληση με ένα χόμπι μπορεί να λειτουργούν ως προσωρινή διέξοδος. Όπως εξηγεί η κλινική κοινωνική λειτουργός Whitney Willborn, «αντί να αποτελούν πηγή απόλαυσης, οι συμπεριφορές αυτές γίνονται μέσα για να αποφύγουν οι άνδρες να αντιμετωπίσουν τον συναισθηματικό τους πόνο». Το κρίσιμο σημείο είναι αν μια δραστηριότητα αρχίζει να παραμερίζει τις σχέσεις, τις υποχρεώσεις και την υπόλοιπη ζωή.
Το στίγμα κάνει την αναζήτηση βοήθειας δυσκολότερη
Η ιδέα ότι ένας άντρας πρέπει πάντα να δείχνει δυνατός μπορεί να τον κάνει να κρύβει όσα περνά ή να μην τα αναγνωρίζει ως σημάδια ψυχικής δυσκολίας. Ο ψυχίατρος Dan Iosifescu περιγράφει αυτή την πεποίθηση ως εξής: «οι περισσότεροι από εμάς τους άντρες έχουμε εκπαιδευτεί μεγαλώνοντας ότι πρέπει να είμαστε δυνατοί και ότι η κατάθλιψη δεν είναι κάτι που συμβαίνει σε εμάς». Η Αμερικανική Ένωση Άγχους και Κατάθλιψης αναφέρει ότι σχεδόν ένας στους δέκα άντρες στις ΗΠΑ βιώνει κατάθλιψη ή άγχος, ενώ λιγότεροι από τους μισούς λαμβάνουν θεραπεία.
Μερικοί άντρες ξεκινούν τη συζήτηση με έναν ειδικό χωρίς να πουν «έχω κατάθλιψη». Μπορεί να περιγράψουν ότι «είμαι εξαντλημένος», «δεν έχω υπομονή» ή «τίποτα δεν μου δίνει χαρά». Αυτές οι φράσεις δεν αρκούν για διάγνωση, αλλά μπορούν να βοηθήσουν να ανοίξει μια πιο ουσιαστική συζήτηση για το πώς νιώθουν.
Πώς μπορείς να σταθείς δίπλα του
Αν ανησυχείς για κάποιον κοντινό σου, ξεκίνα από όσα παρατηρείς και μίλησέ του χωρίς κατηγορία ή πίεση. Μπορείς να πεις: «Δεν είσαι ο εαυτός σου τελευταία», «Παρατηρώ ότι έχεις κλειστεί στον εαυτό σου και δεν κοιμάσαι καλά τελευταία» ή «Παρατήρησα ότι σταμάτησες να κάνεις πράγματα που σε ευχαριστούν». Άκουσέ τον χωρίς να προσπαθήσεις να βγάλεις διάγνωση και ενθάρρυνέ τον να μιλήσει με γιατρό ή ειδικό ψυχικής υγείας. Το Εθνικό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας προτείνει επίσης να προσφέρουμε κατανόηση και πρακτική βοήθεια, όπως να τον συνοδεύσουμε σε ένα ραντεβού.
Το να ζητήσει κάποιος βοήθεια δεν ακυρώνει τη δύναμή του. Δείχνει ότι αναγνωρίζει πως κάτι δεν πάει καλά και κάνει ένα ουσιαστικό βήμα για να φροντίσει τον εαυτό του.