Πλασμαφαίρεση: Τι είναι και γιατί μπορεί να τη χρειαστεί κάποιος;
Ακούς τη λέξη «πλασμαφαίρεση» και μάλλον σκέφτεσαι κάτι περίπλοκο. Αν μάλιστα ο γιατρός την προτείνει για εσένα ή κάποιον δικό σου, οι απορίες έρχονται αυθόρμητα. Τι ακριβώς κάνουν στο αίμα; Πονάει; Και σε τι βοηθάει; Ας τα πάρουμε με τη σειρά.
Τι είναι, με απλά λόγια
Το πλάσμα είναι το υγρό μέρος του αίματος, μέσα στο οποίο κυκλοφορούν τα κύτταρά του. Περιέχει, μεταξύ άλλων, πρωτεΐνες και αντισώματα. Σε ορισμένες ασθένειες, όμως, κάποιες από αυτές τις ουσίες συμβάλλουν στο πρόβλημα, για παράδειγμα όταν αντισώματα επιτίθενται σε υγιείς ιστούς.
Η πλασμαφαίρεση διαχωρίζει και αφαιρεί πλάσμα από το αίμα. Όταν οι γιατροί το αντικαθιστούν με κατάλληλο υγρό, μιλάμε πιο συγκεκριμένα για θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος. Το μηχάνημα επιστρέφει τα κύτταρα του αίματος στον οργανισμό, μαζί με διάλυμα λευκωματίνης ή πλάσμα δοτών, ανάλογα με την περίπτωση. Cambridge University Hospitals
Γιατί την κάνουν;
Στόχος είναι να απομακρύνουν ουσίες που προκαλούν βλάβη. Οι γιατροί μπορεί να επιλέξουν τη θεραπεία σε συγκεκριμένες περιπτώσεις μυασθένειας gravis, στο σύνδρομο Guillain Barré, που επηρεάζει τα νεύρα, αλλά και σε ορισμένες παθήσεις του αίματος, όπως η θρομβωτική θρομβοπενική πορφύρα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τη χρειάζεται κάθε άνθρωπος με κάποιο αυτοάνοσο ή νευρολογικό νόσημα. Η διάγνωση, η βαρύτητα της κατάστασης και ο στόχος της θεραπείας καθορίζουν την απόφαση. Cleveland Clinic
Πώς γίνεται και τι νιώθει ο ασθενής;
Το αίμα περνά σταδιακά στο μηχάνημα μέσω φλέβας, με βελόνες στα χέρια ή μέσω ειδικού καθετήρα. Το προσωπικό παρακολουθεί τον ασθενή σε όλη τη διάρκεια.
Η τοποθέτηση της βελόνας μπορεί να ενοχλήσει. Κατά τη διαδικασία, κάποιοι άνθρωποι νιώθουν κρύο, ναυτία ή ζάλη, ενώ μετά μπορεί να αισθάνονται κόπωση. Η συνεδρία συνήθως διαρκεί λίγες ώρες. Cleveland Clinic
Έχει παρενέργειες;
Όπως κάθε θεραπεία, έχει πιθανούς κινδύνους. Μπορεί να εμφανιστούν πτώση της πίεσης, αλλεργική αντίδραση ή αλλαγές στο ασβέστιο, που ενδέχεται να προκαλέσουν μυρμήγκιασμα γύρω από το στόμα ή στα δάχτυλα. Οι επαναλαμβανόμενες συνεδρίες μπορεί επίσης να μειώσουν πρωτεΐνες που βοηθούν την πήξη του αίματος.
Γι’ αυτό ο ασθενής ενημερώνει αμέσως το προσωπικό για οποιαδήποτε ενόχληση. Η ομάδα παρακολουθεί τις αλλαγές και παρεμβαίνει όταν χρειάζεται. Cambridge University Hospitals
Αρκεί για να λυθεί το πρόβλημα;
Δεν αποτελεί απαραίτητα οριστική θεραπεία της ασθένειας. Μπορεί να περιορίσει τη δράση επιβλαβών ουσιών και να ανακουφίσει συμπτώματα, ενώ οι γιατροί συχνά τη συνδυάζουν με άλλες αγωγές. Ο αριθμός των συνεδριών και η διάρκεια του οφέλους διαφέρουν ανάλογα με την πάθηση και την ανταπόκριση του οργανισμού. Cleveland Clinic
Αν τη χρειαστείς, αξίζει να ρωτήσεις τον γιατρό σου: «Τι θέλουμε να πετύχουμε στη δική μου περίπτωση και πώς θα καταλάβουμε ότι βοηθάει;». Δεν χρειάζεται να μάθεις όλη την ιατρική ορολογία. Χρειάζεται να καταλαβαίνεις τον σκοπό της θεραπείας σου και τι να περιμένεις από αυτή.