Dating apps και συναισθηματική εξάντληση: Γιατί το σύγχρονο φλερτ μάς κουράζει τόσο
Τα dating apps έκαναν τις γνωριμίες πιο άμεσες, πιο εύκολες και πολύ πιο γρήγορες. Μέσα σε λίγα λεπτά μπορείς να γνωρίσεις ανθρώπους που διαφορετικά δεν θα συναντούσες ποτέ, να ξεκινήσεις μια συζήτηση και να κανονίσεις ένα ραντεβού. Αυτή η ευκολία, όμως, έχει και μια άλλη πλευρά. Όσο μεγαλώνουν οι επιλογές, τόσο αυξάνονται συχνά η αβεβαιότητα, η σύγκριση και η αίσθηση ότι κανείς δεν ξέρει ακριβώς τι θέλει.
Κάπως έτσι, το dating του σήμερα μπορεί εύκολα να γίνει κουραστικό. Όχι μόνο επειδή δεν είναι πάντα εύκολο να βρεις έναν άνθρωπο που σου ταιριάζει, αλλά και επειδή η ίδια η διαδικασία σε βάζει συχνά σε μια κατάσταση αναμονής. Περιμένεις απαντήσεις, διαβάζεις ξανά μηνύματα, προσπαθείς να καταλάβεις διαθέσεις και αναρωτιέσαι αν μια όμορφη γνωριμία έχει πραγματική προοπτική ή αν θα χαθεί μέσα στο επόμενο swipe.
Όταν οι πολλές επιλογές δεν μας κάνουν πιο σίγουρους
Θεωρητικά, όσο περισσότερες επιλογές έχουμε τόσο πιο εύκολα θα έπρεπε να βρίσκουμε αυτό που θέλουμε. Στην πράξη, τα πράγματα δεν λειτουργούν πάντα έτσι. Η μεγάλη διαθεσιμότητα πιθανών συντρόφων μπορεί να δημιουργήσει το λεγόμενο choice overload, δηλαδή την κόπωση που προκαλείται όταν έχουμε μπροστά μας περισσότερες επιλογές απ’ όσες μπορούμε πραγματικά να επεξεργαστούμε.
Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Computers in Human Behavior έδειξε ότι η υπερβολική διαθεσιμότητα πιθανών συντρόφων μπορεί να αυξήσει τη δυσκολία λήψης απόφασης, ενώ συνδέθηκε και με μεγαλύτερο φόβο μοναξιάς και χαμηλότερη στιγμιαία αυτοεκτίμηση. (sciencedirect.com)
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η πληθώρα επιλογών δεν μας κάνει απαραίτητα πιο ελεύθερους. Μπορεί να μας κάνει πιο διστακτικούς, πιο επικριτικούς και πιο πρόθυμους να εγκαταλείψουμε μια γνωριμία με την πρώτη δυσκολία, επειδή πιστεύουμε ότι κάτι καλύτερο ίσως βρίσκεται μόλις ένα swipe μακριά.
Γιατί το ghosting μας επηρεάζει τόσο έντονα
Το ghosting είναι ίσως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά φαινόμενα του σύγχρονου dating. Κάποιος μπορεί να δείχνει ενδιαφέρον, να επικοινωνεί συχνά και ξαφνικά να εξαφανιστεί χωρίς εξήγηση. Αυτό που κάνει την εμπειρία τόσο δύσκολη δεν είναι μόνο η απόρριψη. Είναι κυρίως η έλλειψη μιας ξεκάθαρης απάντησης.
Όταν δεν υπάρχει ένα σαφές τέλος, ο εγκέφαλος προσπαθεί να καλύψει τα κενά. Αναρωτιέσαι τι συνέβη, αν έκανες κάτι λάθος, αν ο άλλος έχασε το ενδιαφέρον του ή αν πρόκειται να εμφανιστεί ξανά. Πρόσφατη έρευνα έχει εξετάσει μάλιστα τον τρόπο με τον οποίο οι χρήστες των dating apps αναζητούν ψηφιακά σημάδια για να ερμηνεύσουν τέτοιες καταστάσεις, παρατηρώντας αν κάποιος είναι ενεργός, αν έχει αλλάξει συμπεριφορά στα social media ή αν συνεχίζει να χρησιμοποιεί την εφαρμογή. (doi.org)
Αυτή η διαρκής προσπάθεια να βρεις νόημα σε μια ασαφή συμπεριφορά μπορεί να γίνει ιδιαίτερα εξαντλητική. Αντί να γνωρίζεις απλώς έναν άνθρωπο, καταλήγεις να αποκωδικοποιείς σήματα και να προσπαθείς να καταλάβεις τι σημαίνει κάθε καθυστέρηση, κάθε αλλαγή στον τόνο και κάθε ξαφνική απόσταση.
Όταν το άγχος μοιάζει με έντονη χημεία
Μία ακόμη παγίδα στις ασταθείς γνωριμίες είναι ότι η ένταση μπορεί εύκολα να μπερδευτεί με την έλξη. Όταν κάποιος είναι μια πολύ κοντά σου και μια πολύ μακριά, δημιουργεί μια συνεχή εναλλαγή προσδοκίας και απογοήτευσης. Αυτή η εναλλαγή προκαλεί έντονα συναισθήματα και γι’ αυτό μπορεί να μοιάζει με πάθος.
Το να κοιτάς συχνά το κινητό σου, να περιμένεις ένα μήνυμα και να νιώθεις τεράστια ανακούφιση όταν τελικά έρχεται δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχεις βρει έναν άνθρωπο με τον οποίο υπάρχει πραγματική σύνδεση. Μπορεί απλώς να έχεις εμπλακεί σε μια γνωριμία που σου δημιουργεί έντονη αβεβαιότητα.
Η διαφορά είναι σημαντική, γιατί μια υγιής σχέση δεν χρειάζεται να βασίζεται στην αγωνία για να διατηρεί το ενδιαφέρον. Η έλξη μπορεί να συνυπάρχει με τη σταθερότητα και η οικειότητα δεν χρειάζεται να συνοδεύεται από συνεχή ερωτηματικά.
Τι δείχνουν οι έρευνες για την ψυχική υγεία
Η σχέση ανάμεσα στη χρήση dating apps και την ψυχική υγεία είναι σύνθετη και δεν μπορούμε να πούμε ότι οι εφαρμογές προκαλούν από μόνες τους άγχος, κατάθλιψη ή μοναξιά. Υπάρχουν όμως δεδομένα που δείχνουν ότι αξίζει να προσέχουμε τον τρόπο με τον οποίο τις χρησιμοποιούμε.
Μια συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση που συγκέντρωσε 23 μελέτες και περισσότερους από 26.000 συμμετέχοντες βρήκε ότι οι χρήστες dating apps ανέφεραν, κατά μέσο όρο, χειρότερη ψυχολογική υγεία και ευεξία σε σύγκριση με μη χρήστες. Οι δείκτες περιλάμβαναν άγχος, κατάθλιψη, μοναξιά και ψυχολογική δυσφορία. Οι ερευνητές ξεκαθαρίζουν ότι τα δεδομένα είναι κυρίως συσχετιστικά και επομένως δεν αποδεικνύουν ότι οι εφαρμογές αποτελούν την άμεση αιτία αυτών των προβλημάτων. (sciencedirect.com)
Παρόμοια συμπεράσματα προέκυψαν και από συστηματική ανασκόπηση του 2025, η οποία εντόπισε αρνητικές συσχετίσεις ανάμεσα στη χρήση dating apps και σε ζητήματα που αφορούν την ψυχική υγεία, την εικόνα σώματος και τη συνολική ευεξία. (sciencedirect.com)
Η συνέπεια είναι πιο σημαντική από όσο νομίζουμε
Στο σύγχρονο dating έχουμε συνηθίσει να δίνουμε μεγάλη αξία στη σπίθα, στην ένταση και στο αίσθημα του μυστηρίου. Πολύ συχνά, όμως, παραβλέπουμε κάτι πολύ πιο ουσιαστικό: τη συνέπεια.
Ένας άνθρωπος που επικοινωνεί καθαρά, που κάνει αυτά που λέει, που βρίσκει χώρο για εσένα και που δεν εξαφανίζεται κάθε φορά που η γνωριμία αποκτά περισσότερη οικειότητα δεν είναι βαρετός. Αντίθετα, δείχνει ότι μπορεί να δημιουργήσει ένα περιβάλλον στο οποίο δεν χρειάζεται να βρίσκεσαι συνεχώς σε επιφυλακή.
Ακόμη και η αντίληψη ότι υπάρχουν αμέτρητες εναλλακτικές μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε μια σχέση. Έρευνα με ελληνόφωνους συμμετέχοντες έδειξε ότι όσο περισσότερες εναλλακτικές επιλογές αντιλαμβάνονταν οι συμμετέχοντες, τόσο μεγαλύτερο choice overload μπορούσαν να βιώσουν, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις αυξάνονταν και οι τύψεις σχετικά με την υπάρχουσα σχέση. (pmc.ncbi.nlm.nih.gov)
Τελικά, τι αξίζει να αναζητάς
Τα dating apps δεν είναι από μόνα τους το πρόβλημα και φυσικά μπορούν να οδηγήσουν σε ουσιαστικές γνωριμίες και σχέσεις. Το ζήτημα είναι να μην αφήσουμε τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν να καθορίσει και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τους ανθρώπους.
Μια καλή γνωριμία δεν χρειάζεται να βασίζεται στη σύγχυση για να είναι συναρπαστική. Δεν χρειάζεται να υπάρχουν παιχνίδια, εξαφανίσεις και συνεχείς δοκιμές ενδιαφέροντος για να υπάρχει έλξη. Αυτό που αξίζει περισσότερο είναι να βρίσκεσαι με κάποιον που σε κάνει να νιώθεις ότι δεν χρειάζεται να μαντεύεις συνεχώς τι σκέφτεται και πού βρίσκεστε.
Γιατί στο τέλος, η πραγματική σύνδεση δεν φαίνεται από το πόσο πολύ αγχώνεσαι όταν κάποιος δεν απαντά. Φαίνεται από το πόσο άνετα μπορείς να νιώθεις όταν βρίσκεται πραγματικά εκεί.