Γιατί το παιδί σου ξαφνικά δεν θέλει να κοιμάται μόνο του
Μέχρι πριν από λίγο καιρό, το παιδί σου πήγαινε στο κρεβάτι του, έλεγε καληνύχτα και η βραδινή διαδικασία τελείωνε σχετικά ήρεμα. Τώρα, όμως, όλα μοιάζουν να έχουν αλλάξει. Θέλει να μείνεις κοντά του μέχρι να αποκοιμηθεί, σε φωνάζει ξανά και ξανά ή καταλήγει μέσα στη νύχτα στο δωμάτιό σου κρατώντας το μαξιλάρι του.
Είναι εύκολο να σκεφτείς ότι μια συνήθεια που έχτισες με κόπο καταστράφηκε μέσα σε λίγες ημέρες. Στην πραγματικότητα, όμως, ο παιδικός ύπνος περνά συχνά από φάσεις. Ένα αναπτυξιακό άλμα, ένας νέος φόβος ή ακόμη και μια μικρή αλλαγή στην καθημερινότητα μπορεί να κάνει ένα παιδί να αναζητήσει ξανά περισσότερη παρουσία και σιγουριά.
Δεν σημαίνει ότι προσπαθεί να σε χειριστεί. Πολλές φορές η συμπεριφορά του είναι απλώς ο τρόπος του να σου δείξει ότι αυτή την περίοδο χρειάζεται περισσότερη ασφάλεια.
Όσο μεγαλώνει, αλλάζει και ο τρόπος που φοβάται
Ένα παιδί μπορεί για μεγάλο διάστημα να κοιμάται χωρίς δυσκολία και ξαφνικά να αρχίσει να φοβάται το σκοτάδι, κάποιον θόρυβο ή κάτι που υπάρχει μόνο στη φαντασία του.
Καθώς αναπτύσσεται η σκέψη του, γίνεται όλο και πιο ικανό να δημιουργεί εικόνες και πιθανά σενάρια στο μυαλό του. Δεν έχει, όμως, πάντα την ωριμότητα να ξεχωρίσει εύκολα αυτό που θα μπορούσε πραγματικά να συμβεί από κάτι εντελώς φανταστικό.
Μια ιστορία που άκουσε, μια εικόνα από την τηλεόραση ή ακόμη και μια κουβέντα μεταξύ ενηλίκων μπορεί να αποκτήσει άλλη διάσταση όταν σβήσουν τα φώτα. Γι’ αυτό το «δεν υπάρχει τίποτα να φοβάσαι» δεν βοηθά πάντα όσο νομίζουμε.
Πιο χρήσιμο είναι να ακούσεις τον φόβο του και να το βοηθήσεις να εξηγήσει τι ακριβώς το τρομάζει. Όταν ένα συναίσθημα μπορεί να περιγραφεί με λέξεις, συχνά γίνεται λίγο πιο διαχειρίσιμο.
Ίσως έχει προηγηθεί κάποια αλλαγή
Δεν χρειάζεται να έχει συμβεί κάτι δραματικό για να επηρεαστεί ο ύπνος ενός παιδιού. Η έναρξη του σχολείου, μια μετακόμιση, ο ερχομός ενός νέου μωρού στην οικογένεια, μια περίοδος έντασης στο σπίτι ή μια διαφορετική καθημερινή ρουτίνα μπορεί να δημιουργήσουν αναστάτωση.
Μάλιστα, μέσα στην ημέρα το παιδί μπορεί να φαίνεται εντελώς καλά. Να παίζει, να γελά και να συνεχίζει κανονικά τις δραστηριότητές του. Το βράδυ, όμως, όταν όλα ησυχάζουν, τα συναισθήματα που δεν βρήκαν χώρο μέσα στην ημέρα μπορεί να γίνουν πιο έντονα.
Ακόμη και αν περνάτε λιγότερο χρόνο μαζί λόγω δουλειάς ή υποχρεώσεων, μπορεί να αναζητήσει περισσότερη εγγύτητα την ώρα του ύπνου.
Σκέψου πότε περίπου άρχισε να δυσκολεύεται και αν εκείνο το διάστημα άλλαξε κάτι στη ζωή του. Μπορεί να πρόκειται ακόμη και για κάτι που στους ενήλικες φαίνεται μικρό, όπως μια αλλαγή δασκάλας ή προγράμματος. Για το παιδί, όμως, αυτό ίσως αρκεί για να αισθανθεί προσωρινά ότι ο κόσμος γύρω του έγινε λιγότερο προβλέψιμος.
Η ηρεμία επιστρέφει μέσα από τη σταθερότητα
Σε αυτή τη φάση, η βραδινή ρουτίνα χρειάζεται κυρίως συνέπεια. Χαμήλωσε τα φώτα, κράτησε περίπου σταθερή την ώρα του ύπνου και δημιούργησε μια ήρεμη ακολουθία, για παράδειγμα μπάνιο, ένα βιβλίο και λίγα λεπτά κουβέντας πριν από την καληνύχτα.
Αν χρειάζεται να είσαι κοντά του για να χαλαρώσει, μπορείς να το κάνεις χωρίς να μετατρέψεις την παρουσία σου σε απαραίτητη προϋπόθεση για να κοιμηθεί. Μείνε αρχικά δίπλα στο κρεβάτι και, όσο περνούν οι ημέρες, απομακρύνσου σταδιακά σε μια καρέκλα και στη συνέχεια προς την πόρτα.
Με αυτόν τον τρόπο, το παιδί αισθάνεται ότι είσαι διαθέσιμη, αλλά παράλληλα ξαναχτίζει την ικανότητά του να αποκοιμιέται μόνο του.
Αν σηκωθεί και έρθει στο δωμάτιό σου, προσπάθησε να το συνοδεύσεις πίσω ήρεμα, χωρίς ένταση και χωρίς να ανοίξεις έναν νέο κύκλο συζητήσεων και διαπραγματεύσεων. Μπορεί η επανάληψη να γίνει κουραστική, όμως η σταθερή αντίδρασή σου κάνει τη νύχτα πιο προβλέψιμη και βοηθά το παιδί να χαλαρώσει.
Δεν έχασε την ανεξαρτησία του
Το ότι αυτή την περίοδο ζητά ξανά περισσότερη παρουσία δεν σημαίνει ότι γύρισε πίσω ούτε ότι έχασε όσα είχε κατακτήσει. Τα παιδιά συχνά επιστρέφουν προσωρινά σε προηγούμενες ανάγκες όταν περνούν μια αλλαγή ή μια συναισθηματικά πιο απαιτητική περίοδο.
Μερικές φορές χρειάζονται απλώς λίγο περισσότερο αίσθημα ασφάλειας πριν κάνουν ξανά το επόμενο βήμα προς την ανεξαρτησία τους.
Άκουσε, λοιπόν, αυτό που προσπαθεί να σου πει μέσα από τη συμπεριφορά του, χωρίς όμως να αφήσεις τον φόβο να οργανώσει ολόκληρη τη βραδινή ζωή της οικογένειας. Η τρυφερότητα και τα όρια μπορούν να υπάρχουν ταυτόχρονα.
Αν η δυσκολία κρατήσει για εβδομάδες ή συνδυάζεται με πολύ έντονους εφιάλτες, κρίσεις πανικού, σωματικά συμπτώματα ή σημαντική αλλαγή στη συμπεριφορά του μέσα στην ημέρα, είναι καλό να το συζητήσεις με τον παιδίατρο. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ωστόσο, η υπομονή, η σύνδεση και μια σταθερή ρουτίνα βοηθούν το παιδί να νιώσει ξανά ότι το δωμάτιο και το κρεβάτι του είναι ένα ασφαλές μέρος.