Τι είναι το «sexspan» και γιατί όλοι αρχίζουν να μιλούν γι’ αυτό;
Μέχρι πρόσφατα, όσοι ασχολούνταν με τη μακροζωία μιλούσαν κυρίως για το lifespan, δηλαδή τη συνολική διάρκεια της ζωής, και το healthspan, τα χρόνια κατά τα οποία ένας άνθρωπος παραμένει υγιής, λειτουργικός και ανεξάρτητος. Τώρα, ένας νέος όρος μπαίνει δυναμικά στη συζήτηση. Είναι το «sexspan» και περιγράφει το χρονικό διάστημα της ζωής κατά το οποίο κάποιος μπορεί να απολαμβάνει μια ικανοποιητική, ασφαλή και ουσιαστική σεξουαλική ζωή.
Δεν αφορά απλώς το πόσο συχνά κάνει κάποιος σεξ, ούτε σημαίνει ότι όλοι οφείλουν να παραμένουν σεξουαλικά ενεργοί μέχρι τα βαθιά γεράματα. Η έννοια περιλαμβάνει την επιθυμία, τη σωματική λειτουργία, την απόλαυση, την οικειότητα, τη συναισθηματική σύνδεση και τη δυνατότητα του ανθρώπου να εκφράζει τη σεξουαλικότητά του με τρόπο που τον ικανοποιεί.
Το sexspan δεν είναι ένας ακόμη αριθμός που πρέπει να κυνηγήσουμε
Ο όρος έχει αρχίσει να εμφανίζεται συχνότερα σε επιστημονικά άρθρα, συνέδρια ουρολογίας, συζητήσεις για τη μακροζωία και δημοσιεύματα γύρω από την εμμηνόπαυση και το healthy aging. Ο ουρολόγος και ερευνητής Mohit Khera περιγράφει το sexspan ως την περίοδο της ζωής κατά την οποία ένας άνθρωπος διατηρεί ικανοποιητική σεξουαλική λειτουργία και οικειότητα. Μαζί με τον Gal Saffati υποστηρίζει ότι η διατήρησή του δεν αφορά μόνο τη σεξουαλική δραστηριότητα, αλλά και τη συναισθηματική επαφή, την ψυχική υγεία και τη συνολική ποιότητα ζωής.
Χρειάζεται, ωστόσο, μια βασική διευκρίνιση. Το sexspan αποτελεί έναν αναδυόμενο όρο και όχι μια καθιερωμένη ιατρική μέτρηση με συγκεκριμένο τεστ, φυσιολογικό εύρος ή ηλικιακό όριο. Δεν υπάρχει ένας αριθμός που να ισχύει για όλους και κανένας σοβαρός ειδικός δεν μπορεί να προβλέψει με ακρίβεια πόσα χρόνια «καλής σεξουαλικής ζωής» απομένουν σε έναν άνθρωπο.
Επομένως, τα διαδικτυακά τεστ που υπόσχονται να υπολογίσουν το sexspan μας χρειάζονται μεγάλη επιφύλαξη. Η σεξουαλική υγεία δεν λειτουργεί σαν εφαρμογή που μετρά βήματα.
Γιατί η συζήτηση ανοίγει τώρα;
Ο βασικός λόγος είναι απλός. Οι άνθρωποι ζουν περισσότερο και δεν αρκούνται πλέον μόνο στην επιβίωση. Θέλουν να διατηρούν την ενέργεια, την αυτονομία, τις σχέσεις, την απόλαυση και την αίσθηση ότι το σώμα τους εξακολουθεί να τους ανήκει.
Παράλληλα, η ιατρική αρχίζει να αμφισβητεί την παλιά αντίληψη ότι η σεξουαλικότητα τελειώνει όταν εμφανιστούν οι πρώτες ρυτίδες, η εμμηνόπαυση ή κάποια δυσκολία στη στύση. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ξεκαθαρίζει ότι η σεξουαλική υγεία αποτελεί κατάσταση σωματικής, συναισθηματικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας και όχι απλώς απουσία νόσου ή δυσλειτουργίας. Επισημαίνει επίσης ότι παραμένει σημαντική σε όλη τη διάρκεια της ζωής, όχι μόνο κατά την αναπαραγωγική ηλικία.
Το ενδιαφέρον ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο από τη γενικότερη έκρηξη του longevity, της ορμονικής υγείας και της εξατομικευμένης ιατρικής. Το 2026, δημοσιεύματα έφεραν το sexspan στο επίκεντρο της συζήτησης γύρω από την περιεμμηνόπαυση, την εμμηνόπαυση και τις πολυτελείς υπηρεσίες μακροζωίας που απευθύνονται σε εύπορες γυναίκες. Αυτό, βέβαια, αποκαλύπτει και ένα πρόβλημα. Η φροντίδα της σεξουαλικής υγείας δεν πρέπει να μετατραπεί σε προνόμιο για όσους μπορούν να πληρώνουν πανάκριβα προγράμματα και θεραπείες.
Η σεξουαλική επιθυμία δεν εξαφανίζεται υποχρεωτικά με την ηλικία
Τα διαθέσιμα δεδομένα καταρρίπτουν την ιδέα ότι οι μεγαλύτεροι άνθρωποι δεν ενδιαφέρονται για το σεξ. Σε μεγάλη αμερικανική μελέτη, το 73% των ατόμων ηλικίας 57 έως 64 ετών δήλωσε σεξουαλικά ενεργό. Το ποσοστό έφτανε το 53% στις ηλικίες 65 έως 74 και το 26% στις ηλικίες 75 έως 85.
Άλλη μελέτη σε ηλικιωμένους ενήλικες διαπίστωσε ότι το 48% παρέμενε σεξουαλικά ενεργό, ενώ το 80% δήλωνε σεξουαλικά ικανοποιημένο. Μια νεότερη επιστημονική ανασκόπηση σημειώνει ότι, ανάλογα με τον πληθυσμό και τον τρόπο μέτρησης, το ποσοστό των σεξουαλικά ενεργών ανθρώπων άνω των 60 ετών κυμαίνεται από 30% έως 90%.
Οι αριθμοί διαφέρουν σημαντικά, επειδή άλλοτε οι ερευνητές μετρούν τη διείσδυση και άλλοτε συμπεριλαμβάνουν τα χάδια, τον αυνανισμό, τη σωματική επαφή και άλλες μορφές οικειότητας. Αυτό έχει σημασία, γιατί το sexspan δεν ταυτίζεται αποκλειστικά με τη σεξουαλική επαφή όπως την αντιλαμβανόμαστε στα 25.
Τι μπορεί να μικρύνει το sexspan;
Η ηλικία επηρεάζει το σώμα, αλλά δεν δρα μόνη της. Η καρδιαγγειακή υγεία, ο διαβήτης, η παχυσαρκία, το κάπνισμα, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ, η αϋπνία, η κατάθλιψη, το χρόνιο στρες, ο πόνος και ορισμένα φάρμακα μπορούν να επηρεάσουν τη σεξουαλική λειτουργία.
Στους άνδρες, η στυτική δυσλειτουργία μπορεί να συνδέεται με περιορισμένη κυκλοφορία του αίματος και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αποτελεί πρώιμη ένδειξη καρδιαγγειακού προβλήματος. Δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αυτόματα ως αναπόφευκτη συνέπεια της ηλικίας.
Στις γυναίκες, οι ορμονικές αλλαγές της εμμηνόπαυσης μπορεί να προκαλέσουν κολπική ξηρότητα, πόνο κατά τη διείσδυση ή μειωμένη επιθυμία. Αυτά τα συμπτώματα είναι συχνά, αλλά δεν σημαίνει ότι πρέπει να υπομένει κάποια τη δυσφορία σιωπηλά. Υπάρχουν διαθέσιμες παρεμβάσεις, οι οποίες χρειάζονται εξατομικευμένη αξιολόγηση από γυναικολόγο.
Εξίσου σημαντικοί είναι οι παράγοντες της σχέσης. Η έλλειψη επικοινωνίας, η συναισθηματική απόσταση, οι άλυτες συγκρούσεις, η μονοτονία και η πίεση για «απόδοση» μπορούν να μειώσουν την επιθυμία ακόμη και όταν το σώμα λειτουργεί φυσιολογικά.
Μπορούμε πραγματικά να παρατείνουμε τη σεξουαλική μας ζωή;
Δεν υπάρχει μαγικό συμπλήρωμα, βιολογικό hack ή συγκεκριμένη συχνότητα σεξ που να εγγυάται μεγαλύτερο sexspan. Υπάρχουν, όμως, πρακτικές που στηρίζουν τη συνολική υγεία και, παράλληλα, τη σεξουαλική λειτουργία.
Η τακτική κίνηση, ο επαρκής ύπνος, η διακοπή του καπνίσματος, η διαχείριση του βάρους και η φροντίδα της καρδιαγγειακής υγείας μπορούν να βοηθήσουν, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν προβλήματα στύσης. Έρευνα σε μεγαλύτερους ενήλικες έχει επίσης συνδέσει τη σωματική δραστηριότητα με καλύτερες σεξουαλικές σχέσεις και ψυχική ευεξία.
Ταυτόχρονα, η ειλικρινής επικοινωνία με τον σύντροφο, η προσαρμογή στις αλλαγές του σώματος και η απομάκρυνση από την εμμονή με τη διείσδυση ή τον οργασμό μπορούν να κρατήσουν ζωντανή την οικειότητα. Το σεξ στα 60 ή στα 70 δεν χρειάζεται να μοιάζει με το σεξ στα 25 για να είναι καλό. Μπορεί να είναι διαφορετικό, πιο αργό, πιο τρυφερό και πιο συνειδητό.
Το πρόβλημα ξεκινά όταν το sexspan γίνεται υποχρέωση
Η ιδέα έχει αξία επειδή επιτέλους αντιμετωπίζει τη σεξουαλική υγεία ως ουσιαστικό μέρος της ζωής. Μπορεί, όμως, να γίνει τοξική όταν μετατρέπεται σε νέο δείκτη επιτυχίας.
Κάποιος μπορεί να είναι υγιής και ευτυχισμένος χωρίς να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για το σεξ. Άλλος μπορεί να επιθυμεί περισσότερο την τρυφερότητα, τη συντροφικότητα ή τη σωματική επαφή χωρίς σεξουαλική δραστηριότητα. Δεν υπάρχει σωστή συχνότητα, ούτε ηλικία στην οποία «πρέπει» να διατηρούμε την επιθυμία μας.
Το πραγματικό νόημα του sexspan δεν είναι να πιέσει τους ανθρώπους να κάνουν περισσότερο σεξ. Είναι να τους δώσει τη δυνατότητα να ζητούν βοήθεια όταν κάτι αλλάζει, να μιλούν χωρίς ντροπή και να μην αποδέχονται τον πόνο ή τη δυσλειτουργία σαν αναπόφευκτη μοίρα.
Τελικά, η πιο υγιής εκδοχή του sexspan δεν μετριέται σε χρόνια ή επιδόσεις. Μετριέται στην ελευθερία να επιλέγουμε τι σημαίνει για εμάς επιθυμία, οικειότητα και απόλαυση σε κάθε φάση της ζωής.